ಒಂದು ಮಾತು

ಒಂದು ಸಲ ಒಬ್ಬಾತನಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಮಿತ್ರನೊಬ್ಬ ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ  ಅತೀವ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರ ಮಾಡಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಹೊರಟು ನಿಂತ ಮಿತ್ರನನ್ನು  ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕ ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಅಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟಕ್ಕೆ ಮಿತ್ರನ ಬಯಕೆ ಏನೆಂದು ಅರಿತು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರದೆ ಹೃಧಯ ತುಂಬಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರನ ಉಪಚಾರ ಪ್ರೀತಿ ಕಂಡ ಅತಿಥೇಯ ಮಿತ್ರ ಮೂಕ ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಆದಿನ ಉಳಿದು ಕೊಂಡ ಮಿತ್ರನಿಗೊಸ್ಕರ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಲು ಒಂದು ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಹಿತ್ತಲ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ  ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹಾಕಿ  ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗರಿ ಗರಿಯಾದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲು ಹಾಸು ದಿಂಬು ಅಲ್ಲದೆ  ರಾತ್ರಿ ಮಿತ್ರನಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಯನ್ನೂ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಮಲಗಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ ಮಿತ್ರನಿಗೆ ಮಧ್ಯೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಚುಚ್ಚಿದ ಅನುಭವವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಒಣ ಹಾಕಿದ್ದಾಗ ಯಾವುದೋ ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳು ಹಾಸಿಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಚುಚ್ಚುತ್ತಿರುತ್ತು.  ಕತ್ತಲಲ್ಲೇ ತಡಕಾಡಿದರೂ ಏನೂ ಸಿಗದೆ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗೆ ಮಲಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಿತ್ರ ಕುಶಲ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಿದ್ದೆ ಬಂತೆ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಮಿತ್ರನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಹೇಳುವುದು. ಮೆತ್ತಗಿನ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾದರೂ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಮುಳ್ಳು ಬಹಳ ಕಿರಿ ಕಿರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.

ಭಾಗವತ ಮಹಾರಥಿ

 ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಲೇಖನ ಓದಿದಾಗ ಈ ಕಥೆಯ ಅತಿಥಿಯ ಅನುಭವವೇ ಅಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲವಾದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ  ಕಡತೋಕರ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಲೇಖನ ಬಂದಿತ್ತು ಕಡತೋಕರ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ  ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆ ಲೇಖನ ಮೂಡಿಬಂದಿತ್ತು. ಹೃದ್ಯವಾದ ಲೇಖನ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರ ಮಧುರ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನನ್ಯ ಸಾಧಕ ಕಡತೋಕರ ಹಲವು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ಮನ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಡತೋಕರು ತೆಂಕು ಬಡಗು ಭೇದವಿಲ್ಲದ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಾಕರಾದವರು. ಆವರ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವಿಶೇಷಗಳು ನಮ್ಮಂತಹವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕುವಂತಹುದಲ್ಲ. ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರ ಲೇಖನ ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೃದಯ ಭಾವಪರವಶವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಬಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಫೂರ್ಣ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯದ ಭಾಗವತರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ತೆಂಕಿನ ಮಾಂಬಾಡಿಯವರಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ  ತಮ್ಮ ಹೃದಯವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದವರು. ಕಲಾವಿದ ಪ್ರತಿಘಳಿಗೆ ಯೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಕನಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಸ್ವಂತ ನಡೆಗಳಿಂದ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು. ಕಡತೋಕರ ಜೀವನವನ್ನೂ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಲೇಖನ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಗಳಿಸಿತು.  ಆದರೂ ನಡುವೆ ಬರುವ  “35 ವರ್ಷ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾಗಿದ್ದುದು ತೆಂಕಿಗೆ ಅವರ ಅಗತ್ಯವೆಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ” ಈ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಚುಚ್ಚಿದ ಅನುಭವಾಯಿತು.  ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾನೆಯಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಡೆಚ್ಚ ಅಗರಿ ಬಲಿಪ್ಪರಂತಹ ಭಾಗವತರು ಕೂಡ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯರಾಗಿ ಮೆರೆದು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೆರೆದವರು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಲಿ ಸಾಧನೆಯಾಗಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ. ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಲೆ ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಡತೋಕರು ಮೆರೆದ ಪರಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ.  ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಮಾತು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಯಾವುದಕ್ಕೆ  ಯಾವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತುಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ  ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಭಾವನೆ  ಹೇಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ನುಸುಳಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆತ್ತಗಿನ ಪಲ್ಲಂಗದಲ್ಲಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾದ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಿದಂತಹ ಅನುಭವ. ಯಾವುದನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯವಲ್ಲ ಇದು ಹಾಗಲ್ಲವೇ ? ಎಂಬ  ಅನಿಸಿಕೆ ಮಾತ್ರ.