ಯರೋ ಒಬ್ಬಾತ ಬಂದು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತಾಗ, ಶ್ಯಾಮಲ ಕೇಳಿದಳು. “ ಮಾವ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೇಳುದಲ್ವ?’ಬಂದು ನಿಂತವನು ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಹುಡುಗ ಭಟ್ಟರು ಭಾಗೀರಥಿ ಮುಖ ನೋಡಿದರು. ತಮಗೆ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಶ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿ ಯಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಮನೆ ಊಟವೇ ಆಗಬೇಕೆಂದು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಮೇಳದ ಜತೆಗೆ ಬದುಕಿನ ಅಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದವರಿಗೆ ಮನೆ ಊಟ ಅದು ಗಂಜಿಯೂಟವಾದರೂ ಹಬ್ಬದೂಟದಂತೆ.
ಭಾಗೀರಥಿಗೆ ಇಂದು ಹಸಿವಾದರೆ ತಾನೆ ಊಟದ ಚಿಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ.ಏನೂ ಬೇಡವೆಂದು ಕೊಸರಾಡಿದಳು. ಭಟ್ಟರೆಂದರು..”ಬೇಡ, ನಾನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗ್ತೇನೆ.” .ಇಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮಾಡುವುದೇನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಹೊರಗೆ ತಿರುಗಾಡಿದಹಾಗಾಯಿತು. ಬಂದವರೆಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಮಾತ್ರವಾದಾಗ ಭಟ್ಟರೆಂದರು.” ನಾನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಬರ್ತೇನೆ..ಏನಾದ್ರೂ ತರ್ಬೇಕೆನೇ?”
ಆಕೆ, ಒಂದುಸಲ ಮುಖ ನೋಡಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ಗೋಣು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದಳು. ಭಟ್ಟರು ತುಸುಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಬಂದು ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಡೆದು ಇನ್ನೇನು ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ....ಅದೇ ದಾಸಪ್ಪ!!! ಈಸಲ ಆತ ಹಲವು ಜನ್ಮದ ಬಂಧವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಚಿತ ನಗು ಮೂಡಿಸಿದ.
” ಬನ್ನಿ ಭಟ್ರೆ ಊಟ ಮಾಡೋಣ” .ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಹ್ವಾನಿಸಿದ. ಬೇಡ ಎನ್ನಲಾಗದೇ ಆತನ ಜತೆಗೇ ಒಳ ನಡೆದರು.
ಹೊಗುತ್ತ ಆತ ಕೇಳಿದ “ ನಿಮಿಗೆ ಹೋಟೇಲು ಊಟ ಅಭ್ಯಾಸ ಇರ್ಬೇಕಲ್ವ. ?ಆಟದವರಿಗೆ ಮನೆ ಊಟ ಕಮ್ಮಿ..ಹೋಟೇಲು ಊಟ ಜಾಸ್ತಿ, ಅಲ್ವ? “ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕ. ಯಾವ ಒಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನೋ ದೇವರೆ ಬಲ್ಲ, ’ಕದ್ದು ತಿನ್ನುವವನಿಗೆ ಅಂಜಿಕೆ, ತನಗೇಕೆ? ತಾವೆಂದೂ ಗೌಪ್ಯ ಹೋಟೇಲು ಹೊಕ್ಕೇಇಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಆಟದ ಕಲಾವಿದರು. ತಮಗೆ ಸಿಗುವ ಅಲ್ಪ ಸಂಭಾವನೆ ಜತೆ ಇಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆ ಪುಕ್ಕಟೆ ಕೊಡುಗೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದು ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿ ಮಾಡೋದೇನು. ಗಂಡ –ಹೆಂಡತಿ ಎಂಬ ಸಂಬಂಧ ಎಂಬುದು ಇವರ ನಡುವೆ ತೀರಾ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ದಿನವೂ ಬೇಡವೆಂದರೂ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವ ಇಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳೆಂದರೆ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಶ್ಯತೆ. ಈ ಆಟದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರದ ಹರಿಕಾರರೆಂದು ವಿಮರ್ಶೆ ಏಕೊ?
ದಾಸಪ್ಪ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿ ತೋರಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದ..ಮತ್ತೆ ಬಂದ ಮಾಣಿಗೆ.. ಊಟ ತರುವಂತೆ ಹೇಳಿದ. ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ದಾಸಪ್ಪನೆಂದ
“ ನಾನು ಆವಾಗ ಮಾತಾಡಿದ್ದು ಬೇಜಾರಾಯ್ತ? ನೀವು ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆ ಜನ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತು.”
ಅಬ್ಬ ಇವನ ಶಿಪಾರಸು ಪತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತಲ್ಲ..?
“ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ. ನಾನು ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುದು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ಯಾಕೆ ಹೇಳಿ ನನ್ನಿಂದ ಆದದ್ದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡೋದು ಅಷ್ಟೇ.ಮತ್ತೆ ಕಲೆ ಜೀವನ ಎಂಬುದು ತೀರಾ ಭಿನ್ನ. ನಾವುಗಳು ನೋಡಿ ಮನೆ ಸಂಸಾರ ಬಿಟ್ಟು ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗೋ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇರೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಅಂತೂ ಹೀಗೆ ಜೀವನ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ. ಯಾವ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ ಹೇಳಿ.? ಕಲೆ ಅಂದ್ರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನ ಯಾವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆಯೊ ಅದೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸಿನಿಮಾ ಟೀ. ವೀ ಬಿಟ್ರೆ ಬೇರೆ ರಂಜನೆ ಈ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾ ಹೇಳಿ.?ಕಲೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವೋ ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗುಣವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಕಡೆ ಕಲೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಆ ಅಭಿಮಾನವೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.”
“ನೋಡಿ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ಅಯಿತು. ಈ ಮೇಳ, ಈ ರಂಗಸ್ಥಳ ಚೌಕಿ ವೇಷ ನಾನು ನೋಡುದು. ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಕಲೆಯ ಅಭಿಮಾನ , ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಕಲೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಬಂಧ ಇತ್ತು. ಈಗ ಯಾವ ಅಭಿಮಾನವೂ, ಪ್ರೀತಿಯೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೇನೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯೋಚಿಸುವ ಯೋಚನೆಯೇ ಬರುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಾವುದೋ ವೇಷ ಯಾವುದೋ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು ಮಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ವೇಷ ಹಾಕುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಗೊತ್ತೂ ಇಲ್ಲ ಅದು ಇಲ್ಲದೆ ಹೂತ್ತೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನನಗಾಗಿ ವೇಷ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ದೇನೊ ಅಲ್ಲ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇನೋ ಒಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದ ತಳಮಳ ಅಷ್ಟೇ. ಈ ಊಟ ನೋಡಿ ಇದು ಹಸಿವೆಗೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸ್ತಾ ಇದೆಯ?ರುಚಿಗೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸ್ತದಾ? ಅಲ್ಲ ಬದುಕ್ಲಿಕ್ಕೆ ಈ ಊಟ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇನೋ? ಒಟ್ಟು ಊಟ ಅಂತು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೆನೆ. ಆಷ್ಟೇ”
ದಾಸಪ್ಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಯಿತೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಟ್ಟರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಮತ್ತೆ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
ಊಟ ಮಾಡಿ ವಾರ್ಡ್ ನೊಳ ಹೊಕ್ಕಾಗ ಭಾಗಿರಥಿ ಒಬ್ಬಳು ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದಳು. ಶ್ಯಾಮಲ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಮಿಕ್ಕುಳಿದು ಬಂದವರೆಲ್ಲ ಹೊರಟು ಹೋಗಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿದ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಇನ್ನುಳಿದೇನು ಮಾಡುದು ಇಲ್ಲಿ. ಭಾಗಿರಥಿಯಲ್ಲಿ “ ನಾನು ಹೋಗ್ಬೇಕು.” ಎಂದು ಪಿಸು ಗುಟ್ಟಿದರು.
ಭಾಗೀರಥಿಗೆ ಇಂದು ಹಸಿವಾದರೆ ತಾನೆ ಊಟದ ಚಿಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ.ಏನೂ ಬೇಡವೆಂದು ಕೊಸರಾಡಿದಳು. ಭಟ್ಟರೆಂದರು..”ಬೇಡ, ನಾನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗ್ತೇನೆ.” .ಇಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮಾಡುವುದೇನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಹೊರಗೆ ತಿರುಗಾಡಿದಹಾಗಾಯಿತು. ಬಂದವರೆಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಮಾತ್ರವಾದಾಗ ಭಟ್ಟರೆಂದರು.” ನಾನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಬರ್ತೇನೆ..ಏನಾದ್ರೂ ತರ್ಬೇಕೆನೇ?”
ಆಕೆ, ಒಂದುಸಲ ಮುಖ ನೋಡಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ಗೋಣು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದಳು. ಭಟ್ಟರು ತುಸುಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಬಂದು ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಡೆದು ಇನ್ನೇನು ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ....ಅದೇ ದಾಸಪ್ಪ!!! ಈಸಲ ಆತ ಹಲವು ಜನ್ಮದ ಬಂಧವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಚಿತ ನಗು ಮೂಡಿಸಿದ.
” ಬನ್ನಿ ಭಟ್ರೆ ಊಟ ಮಾಡೋಣ” .ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಹ್ವಾನಿಸಿದ. ಬೇಡ ಎನ್ನಲಾಗದೇ ಆತನ ಜತೆಗೇ ಒಳ ನಡೆದರು.
ಹೊಗುತ್ತ ಆತ ಕೇಳಿದ “ ನಿಮಿಗೆ ಹೋಟೇಲು ಊಟ ಅಭ್ಯಾಸ ಇರ್ಬೇಕಲ್ವ. ?ಆಟದವರಿಗೆ ಮನೆ ಊಟ ಕಮ್ಮಿ..ಹೋಟೇಲು ಊಟ ಜಾಸ್ತಿ, ಅಲ್ವ? “ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕ. ಯಾವ ಒಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನೋ ದೇವರೆ ಬಲ್ಲ, ’ಕದ್ದು ತಿನ್ನುವವನಿಗೆ ಅಂಜಿಕೆ, ತನಗೇಕೆ? ತಾವೆಂದೂ ಗೌಪ್ಯ ಹೋಟೇಲು ಹೊಕ್ಕೇಇಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಆಟದ ಕಲಾವಿದರು. ತಮಗೆ ಸಿಗುವ ಅಲ್ಪ ಸಂಭಾವನೆ ಜತೆ ಇಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆ ಪುಕ್ಕಟೆ ಕೊಡುಗೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದು ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿ ಮಾಡೋದೇನು. ಗಂಡ –ಹೆಂಡತಿ ಎಂಬ ಸಂಬಂಧ ಎಂಬುದು ಇವರ ನಡುವೆ ತೀರಾ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ದಿನವೂ ಬೇಡವೆಂದರೂ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವ ಇಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳೆಂದರೆ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಶ್ಯತೆ. ಈ ಆಟದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರದ ಹರಿಕಾರರೆಂದು ವಿಮರ್ಶೆ ಏಕೊ?
ದಾಸಪ್ಪ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿ ತೋರಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದ..ಮತ್ತೆ ಬಂದ ಮಾಣಿಗೆ.. ಊಟ ತರುವಂತೆ ಹೇಳಿದ. ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ದಾಸಪ್ಪನೆಂದ
“ ನಾನು ಆವಾಗ ಮಾತಾಡಿದ್ದು ಬೇಜಾರಾಯ್ತ? ನೀವು ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆ ಜನ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತು.”
ಅಬ್ಬ ಇವನ ಶಿಪಾರಸು ಪತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತಲ್ಲ..?
“ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ. ನಾನು ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುದು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ಯಾಕೆ ಹೇಳಿ ನನ್ನಿಂದ ಆದದ್ದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡೋದು ಅಷ್ಟೇ.ಮತ್ತೆ ಕಲೆ ಜೀವನ ಎಂಬುದು ತೀರಾ ಭಿನ್ನ. ನಾವುಗಳು ನೋಡಿ ಮನೆ ಸಂಸಾರ ಬಿಟ್ಟು ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗೋ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇರೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಅಂತೂ ಹೀಗೆ ಜೀವನ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ. ಯಾವ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ ಹೇಳಿ.? ಕಲೆ ಅಂದ್ರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನ ಯಾವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆಯೊ ಅದೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸಿನಿಮಾ ಟೀ. ವೀ ಬಿಟ್ರೆ ಬೇರೆ ರಂಜನೆ ಈ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾ ಹೇಳಿ.?ಕಲೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವೋ ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗುಣವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಕಡೆ ಕಲೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಆ ಅಭಿಮಾನವೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.”
“ನೋಡಿ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ಅಯಿತು. ಈ ಮೇಳ, ಈ ರಂಗಸ್ಥಳ ಚೌಕಿ ವೇಷ ನಾನು ನೋಡುದು. ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಕಲೆಯ ಅಭಿಮಾನ , ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಕಲೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಬಂಧ ಇತ್ತು. ಈಗ ಯಾವ ಅಭಿಮಾನವೂ, ಪ್ರೀತಿಯೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೇನೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯೋಚಿಸುವ ಯೋಚನೆಯೇ ಬರುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಾವುದೋ ವೇಷ ಯಾವುದೋ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು ಮಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ವೇಷ ಹಾಕುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಗೊತ್ತೂ ಇಲ್ಲ ಅದು ಇಲ್ಲದೆ ಹೂತ್ತೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನನಗಾಗಿ ವೇಷ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ದೇನೊ ಅಲ್ಲ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇನೋ ಒಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದ ತಳಮಳ ಅಷ್ಟೇ. ಈ ಊಟ ನೋಡಿ ಇದು ಹಸಿವೆಗೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸ್ತಾ ಇದೆಯ?ರುಚಿಗೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸ್ತದಾ? ಅಲ್ಲ ಬದುಕ್ಲಿಕ್ಕೆ ಈ ಊಟ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇನೋ? ಒಟ್ಟು ಊಟ ಅಂತು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೆನೆ. ಆಷ್ಟೇ”
ದಾಸಪ್ಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಯಿತೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಟ್ಟರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಮತ್ತೆ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
ಊಟ ಮಾಡಿ ವಾರ್ಡ್ ನೊಳ ಹೊಕ್ಕಾಗ ಭಾಗಿರಥಿ ಒಬ್ಬಳು ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದಳು. ಶ್ಯಾಮಲ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಮಿಕ್ಕುಳಿದು ಬಂದವರೆಲ್ಲ ಹೊರಟು ಹೋಗಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿದ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಇನ್ನುಳಿದೇನು ಮಾಡುದು ಇಲ್ಲಿ. ಭಾಗಿರಥಿಯಲ್ಲಿ “ ನಾನು ಹೋಗ್ಬೇಕು.” ಎಂದು ಪಿಸು ಗುಟ್ಟಿದರು.
“ಶ್ಯಾಮಲ ತುಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡ್ತಾಇದ್ದಾಳೆ. ಇವತ್ತು ರಜೆ ಹಾಕಿದ್ರೆ ಆಗಲ್ವ. “
“ ಇಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಯಾಕೆ ರಜೆ. ಸುಮ್ಮನಿರು. ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ರಜೆ ಹಾಕಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವುದೇ?”
ಭಟ್ಟರು ಅಷ್ಟೋಂದು ಅನಿವಾರ್ಯಾ ಅಲ್ಲದ ವಿನಾಃ ರಜೆ ಹಾಕುವವರಲ್ಲ. ರಜೆ ಹಾಕಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರು ಇವರು ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಎನೋ ಕಳೆದು ಹೋದ ಅನುಭವ. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಲ ಮನೆಯ ಯಾವುದೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆಂದು ರಜೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಆದ ಹಾಗೆ ಇವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀರವಾಗಿ ಮೈಲು ದೂರ ಮೇಳ ಆಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವೇಷ ಮಾಡಿ ಬಂದಾಗಲೇ ಸಮಾಧಾನವಾದದ್ದು. ಈಗೀಗಲಂತೂ ರಜೆ ಬೇಕೆಂದು ಅನ್ನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಇಂತಹ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಜೆ ಹಾಕಬೇಕೆ? ಹಾಗೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಪುನಃ ಬಂದರಾಯಿತು.ಇನ್ನು ಸಾಯಂಕಾಲ ಆಗುವಾಗ ಚೌಕಿ ಗಣಪನಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಬೀಳದೇ ಇದ್ದರೆ ಏನೋಕಳೆದು ಹೋದ ಅನುಭವ.
“ನಾನು ಹೊರಟೆ ಭಾಗಿರಥಿ ನೀ ಬೇಕಾದರೆ ಇದ್ದುಬಿಡು. ಚಿನ್ಮಯ ಯಾವಾಗ ಬರ್ತಾನೊ ಕೇಳಿದ್ದಿಯಾ?”
“ಅವನಿಗೆ ಇವತ್ತು ಎಂತದೋ ಮೀಟಿಂಗು . ಹಾಗೆ ನಾಳೆ ಸಂಜೆ ಬರ್ತಾನೋ ಏನೋ?”
ಅದು ಹೌದು. ಈ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡಾ ಕಂಪೆನಿ ಕೆಲಸದವರಿಗೊಂದು ಕೂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಮೀಟಿಂಗು. ಇಬ್ರೆ ಕೂತು ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಮೀಟಿಂಗು.ನಾವು ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತ ಐದು ಜನ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ ಇದುವರೆಗೂ ಮೀಟಿಂಗು ಮಾಡಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕು ಕಟ್ಟಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅದೊಂದು ಮೀಟಿಂಗು ಅಂತಾ ಕರೀತಿದ್ರು.
“ಶ್ಯಾಮಲ ಎದ್ರೆ ಹೇಳಿ ಬಿಡು. ನಾನು ಹೊರಟೆ.” ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಎಳೆ ಮೊಮ್ಮಗುವಿನ ಕೆನ್ನೆ ನೇವರಿಸಿದರು.ಏದೆ ಹಾಲಿನ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು ಮಮತೆ ಉಕ್ಕಿತು.
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ವಾರ್ಡು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದರು. ಎಕಾಕಿ ಯಾದೆನೆಂದು ಒಂದು ಸಲ ಅಂದು ಕೊಂಡರು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗುವುದು ಸಹಜವೊ ಎನೋ. ? ಹಾಗೇನೆ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದರು.
“ ಇಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಯಾಕೆ ರಜೆ. ಸುಮ್ಮನಿರು. ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ರಜೆ ಹಾಕಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವುದೇ?”
ಭಟ್ಟರು ಅಷ್ಟೋಂದು ಅನಿವಾರ್ಯಾ ಅಲ್ಲದ ವಿನಾಃ ರಜೆ ಹಾಕುವವರಲ್ಲ. ರಜೆ ಹಾಕಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರು ಇವರು ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಎನೋ ಕಳೆದು ಹೋದ ಅನುಭವ. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಲ ಮನೆಯ ಯಾವುದೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆಂದು ರಜೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಆದ ಹಾಗೆ ಇವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀರವಾಗಿ ಮೈಲು ದೂರ ಮೇಳ ಆಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವೇಷ ಮಾಡಿ ಬಂದಾಗಲೇ ಸಮಾಧಾನವಾದದ್ದು. ಈಗೀಗಲಂತೂ ರಜೆ ಬೇಕೆಂದು ಅನ್ನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಇಂತಹ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಜೆ ಹಾಕಬೇಕೆ? ಹಾಗೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಪುನಃ ಬಂದರಾಯಿತು.ಇನ್ನು ಸಾಯಂಕಾಲ ಆಗುವಾಗ ಚೌಕಿ ಗಣಪನಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಬೀಳದೇ ಇದ್ದರೆ ಏನೋಕಳೆದು ಹೋದ ಅನುಭವ.
“ನಾನು ಹೊರಟೆ ಭಾಗಿರಥಿ ನೀ ಬೇಕಾದರೆ ಇದ್ದುಬಿಡು. ಚಿನ್ಮಯ ಯಾವಾಗ ಬರ್ತಾನೊ ಕೇಳಿದ್ದಿಯಾ?”
“ಅವನಿಗೆ ಇವತ್ತು ಎಂತದೋ ಮೀಟಿಂಗು . ಹಾಗೆ ನಾಳೆ ಸಂಜೆ ಬರ್ತಾನೋ ಏನೋ?”
ಅದು ಹೌದು. ಈ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡಾ ಕಂಪೆನಿ ಕೆಲಸದವರಿಗೊಂದು ಕೂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಮೀಟಿಂಗು. ಇಬ್ರೆ ಕೂತು ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಮೀಟಿಂಗು.ನಾವು ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತ ಐದು ಜನ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ ಇದುವರೆಗೂ ಮೀಟಿಂಗು ಮಾಡಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕು ಕಟ್ಟಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅದೊಂದು ಮೀಟಿಂಗು ಅಂತಾ ಕರೀತಿದ್ರು.
“ಶ್ಯಾಮಲ ಎದ್ರೆ ಹೇಳಿ ಬಿಡು. ನಾನು ಹೊರಟೆ.” ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಎಳೆ ಮೊಮ್ಮಗುವಿನ ಕೆನ್ನೆ ನೇವರಿಸಿದರು.ಏದೆ ಹಾಲಿನ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು ಮಮತೆ ಉಕ್ಕಿತು.
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ವಾರ್ಡು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದರು. ಎಕಾಕಿ ಯಾದೆನೆಂದು ಒಂದು ಸಲ ಅಂದು ಕೊಂಡರು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗುವುದು ಸಹಜವೊ ಎನೋ. ? ಹಾಗೇನೆ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದರು.
(ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು )
