ವೇಷ ಕಳಚಿದ ಸಮಯ ಭಾಗ -೪

"ನಮಸ್ಕಾರ"

ತಣ್ಣನೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯವಾಯಿತು. ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀರ ಅಪರಿಚಿತ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಕ ನೋಟವನ್ನೆಸೆದರು. ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಆತನೆ೦ದ

" ನಾನು ದಾಸಪ್ಪ ... ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಅಡ್ಮಿಟ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. " ಮತ್ತೆ ಯಾವುದೋ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದ.

ಅನಾಸಕ್ತಿಯಿ೦ದ ಸೌಜನ್ಯತೆಯಿ೦ದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು..

"ಹೌದಾ...? ನನ್ನ ಸೊಸೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿಟ್ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗನ ಹೆ೦ಡತಿ..... ಹೆತ್ತಿದ್ದಾಳೆ." ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿಳಿದನೋ ಎನೋ ..ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಮಾತಾಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಭಾಗವತರು ಪದ ಹೇಳಿ ಆಗಬೇಕು ಎ೦ದು. ಭಟ್ಟರು ಇ೦ತಹ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತು೦ಬಾ ಹಿ೦ದೆ. ಕಿರುನಗು ಒ೦ದು ಸಲ ಬೀರಿ ನೋಟ ಬೇರೆಡೆ ಹರಿಸಿದಾಗ ಆತ ಪುನಹ..

"ಇವತ್ತು ಆಟ ಇದೆಯಾ?" ಉತ್ತರವಾಗಿ ಇವರು ಇದೆ ಎ೦ಬ೦ತೆ ಗೋಣು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದರು.

"ನೀವು ರಜವಾ ಇವತ್ತು. ?"

"ಇಲ್ಲ ಹೊಗ್ಬೇಕು. .." ಅದನ್ನು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ...ಇರುವುದು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ..ಅದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದು ಏ೦ದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವಸರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

"ನಾಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಶೆಟ್ರು ..ಪುತ್ತೂರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಟ ಆಡಿಸ್ತಾರಲ್ಲ..ನಿಮಗೂ ವೇಷ ಇರ್ಬೇಕಲ್ಲ.?" ತು೦ಬಾ ದೊಡ್ಡ ಕೂಟ..!! ಏಳು ಜನ ಭಾಗವತರು...ಐದು ಪ್ರಸಂಗ...." ರಾಗವೆಳೆದ.

ಕಿರುನಗು ತಂದುಕೊಂಡು "ಹೌದು" ಅಂದರು.

ಆತ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲೇ ದೇಹ ಕೊಡವಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ....

"ಎಂತಾದ್ರು ಸ್ವಾಮಿ.. ಈ ಜಾತ್ರೆ ಹಾಗಿದ್ದ ಆಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಂತೋರು ಸುಮ್ಮನೆ ಹೋಗೂದು. ಎನೂ ಇಲ್ಲ ಅದರಲ್ಲಿ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮೂರ ಮಾಂಕಾಳಿ ನೇಮಕ್ಕೆ ಹೋದ್ರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಣ್ಯ ಆದ್ರೂ ಸಿಕ್ಬಹುದು. ದಂಡ.ಆಟದವರೇನು ಬರ್ತಾರೆ.. ನಮ್ಮಂತೋರಿಗೆ ಒಂದು ಪದ ಕೂಡ ಸರಿ ಕೇಳ್ಳಿಕ್ಕೆ ಆಗೋದಿಲ್ಲ. "

ಮೊದಲೆ ಭಟ್ಟರು ಮಾತು ಹುಡುಕುವವರು ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಬಿಲ್ ಕುಲ್ ಉತ್ತರ ಸಿಗದು. ಆತ ಮುಂದರಿಸಿದ...

"ನಿಮ್ಗೆ ಬೇಜಾರಾಯ್ತಾ?" ಈ ಬಾರಿ ಭಟ್ಟರು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದರು.

"ಬೇಜಾರೆಂಥದು? ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ವಾ... ? ಇನ್ನೂ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಹಲವು ದಿನದಿಂದ ಬಲ್ಲ ಮಿತ್ರನಂತೆ ಮುಂದರಿಸಿದ. "ಒಬ್ಬೋಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹುಚ್ಚು... ಒಟ್ತು ಈ ಆಟದ ಹುಚ್ಚು. ಅಷ್ಟೆ.. ಒಂದೆರಡು ಪ್ರಸಂಗ ಸರಿಯಾದ್ದು ಕೆಲವು ವೇಷದವರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಆಡಿಸುದಪ್ಪ.. ಇದ್ದವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರಿಯುದು.. ಆ ವೇಷ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ .. ಇದಾಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ..ಪದ ಒಂದು ಜಾಸ್ತಿ.. ಹೀಗೆ .. ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುದು. ಮತ್ತೆ... ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೊಡುದೇ..ನಾವಾಂತಾ..ಸಂಶಯ ಅಗ್ತದೆ ಕೆಲವು ಸಲ.. .."

ಭಟ್ಟರು ಗೋಣು ಆಡಿಸುದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಒಂದು ಸಲ ಇವರ ತಲೆಯನ್ನೆ ನೋಡಿದ..ಬಹುಷಃ ..ಈ ಭ್ಹಟ್ರು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರೀಟ ಇಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆ.. ಅದು ಲೂಸಾಗುವ ಚಾನ್ಸು ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸ್ತಾರೊ ಎನೊ. ? ಆತನ ನೋಟಕ್ಕೆ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದರು.. ವೇಷ ಕಳಚಿದ ಭಟ್ಟರು ಹೀಗೆಯೆ...ಮೌನಿ.. ಬಹುಷಃ ಇವರ ಜೀವದ ಕಂಪನ ಇರುವುದೆ ವೇಷದಲ್ಲೋ ಎನೋ?ವೇಷವಿಲ್ಲದ ತನುವಿದು ಜೀವ ಸೆಲೆ ಕಳೆದಂತೆ.

" ಅಲ್ಲ ನೀವೇ ಹೇಳಿ...?" ಈ ಸಲ ಅವರಿಂದ ಸಜೀವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯುವ ತವಕ...

" ಅಲ್ಲ ನೀವೇ ಹೇಳಿ...? ಮದುವೆ ಜಂಬ್ರದ ಊಟ ಎಷ್ಟು ಬಗೆ ಇದ್ದರೂ.. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಜಿ ಚಟ್ನಿ ಟೇಸ್ಟು ಬರ್ತದಾ? " ಭಟ್ಟರ ಕಿರುನಗು ಮಾತ್ರ ಪುನಹ.

"ನಿಮ್ಗೆ ಬೇಜಾರಾಯ್ತ.. ? " ಪುನಃ ಕೇಳಿದಾಗ ಭಟ್ಟರೆಂದರು ."ಇಲ್ಲ..ಅದರೂ ನೋಡಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ತಂದು ಬಿಡುತ್ತದೆ.ಕೆಲವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಆದಾಯವೂ ಇಲ್ಲ..ಕೈಗೆ ಸಿಗುವ ಕವರನ್ನು ಕಾಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ."

" ಅದೇನೊ, ಸರಿ ಅಂತ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಕಾಣ್ಬಹುದು..ಆದ್ರೆ ನೋಡಿ ಮುಗಿಯದ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡು ಅಂತ ರಾಗ ಎಳಿವ ಹಲವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.. ಅವರ ದುರಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮುಕ್ಕಾಲು ಕವರು ಹರಿದು ಎಸಿತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ.. " ನುಡಿದ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ.

ಇನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಹರಟಿದರೆ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ..ಇವನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಗಂಟು ಬಿದ್ದ? ಇವರು ಸೊಸೆ ಮಲಗಿದ್ದ ವಾರ್ಡ್ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬಗ್ಗಿ ನೋಡಿದರು.

ಮತ್ತೂ ಆತನ ಮಾತು ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.

"ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಎಷ್ತು ಜನ ಭಾಗವತ್ರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಆಡಿಸಿಲಿಕ್ಕೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ದೇವೇಂದ್ರನ ಒಡ್ಡೋಲಗ ಮಾಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೊರು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವತರಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.. ಒಂದೆರಡು ರಾಗ ಎಳೀಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ರೆ ಬೇರೆ ಸಂಗತಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಬಿದ್ರೆ ಸಾಕು. ಒಂದು ಪದಕ್ಕೆ ವೇಷದವರನ್ನು ಅರ್ಧ ಘಂಟೆ ಸರ್ಕಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಕುಣಿಸ್ಲಿಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿದ್ರೆ ಸಾಕು ಅಲ್ವ.??"

ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೂರುವುದು ಕಷ್ಟ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಇವನು ಹೇಗಿದ್ರು ಬಾಯಿಗೆ ಕೋಲು ಹಾಕುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಎನಾದ್ರು ವಿವಾದ ಆಗುವ ವಿಚಾರಗಳೇ ಸಿಗ್ತಾಇದೆ. ಎನೇ ಇರಲಿ ಬಡ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲು ಸಾವಿರ ನಾಲಗೆ ಇರ್ತದೆ.ಅದೆಲ್ಲ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯಾಗಲಿ ಕಾಲಸ್ಥಿತಿಯಾಗಲಿ ಅವರದ್ದಲ್ಲ. ಏಲ್ಲೆ ಆದರೂ ಇಂತಹ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಮನೋಭಾವ ತೋರಿದವರೇ ಅಲ್ಲ. ಕಲೆಗಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದೇನೊ ಕಲೆಯಿಂದ ಬದುಕಿದ್ದೇನೊ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುವಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಇದೆ. ಮೊದಲು ಕಲೆಗಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಮರೆತವರು ಈಗೀಗ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕನ್ನು ಮರೆಯುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹುದೆಲ್ಲ ಹೇಳುವ ವಿಚಾರಗಳಾ? ಮನಸ್ಸಿನ ಇಂತಹ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೋರದಿರಲು ಶತಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಅಂತರ್ಮುಖೀ ಗುಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಚನೆಗಳು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮುಖ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾನಿನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ನಟನೇ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಮೈಮುರಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ಕಿರುನಗು ಸೂಸಿ " ಬಂದೆ..ಈಗ.." ಎಂದು ವಾರ್ಡ್ ಕಡೆ ನಡೆದರು.

ವಾರ್ಡ್ ಒಳಗೆ ಮಂಚದ ಸುತ್ತಾ ಆ ಬಳಗ ಅದೇ ಹರಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಭಟ್ಟರು ಒಂದು ಸಲ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕೈ ಕೊಟ್ಟು ನಿಂತು ಕೊಂಡು ಸೊಸೆಯ ಮುಖ ನೋಡಿದರು.ಆದೇ ಸಮಯ ಆಕೆಯು ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಇವರೆಡೆಗೆ ಮುಗುಳು ನಗೆ ಬೀರಿದಾಗ ಒಂದು ಸಲ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಹಾಯೆನಿಸಿತು. ಅವರ ಬಳಗದೆದುರು ನಕ್ಕಳಲ್ಲ.. ಮನಸ್ಸು ತುಸು ಗೆಲುವಾಯಿತು. ಅದಾಗಲೆ ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂದ ಭಾಗಿರಥಿ ತೋಳಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಭಾವನಾರಹಿತ ಎಳೆ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗುವನ್ನು ತರಿಸುವ ವಿಫಲ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತ ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾದ ಮಡದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಭಟ್ಟರು ಭಾವ ಪರವಶರಾದರು. ಎಂತಹ ನಿರ್ವಾಜ್ಯ ಮಮತೆ ಈಕೆಯದು? ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಗದರಿದಂತೆ ಮಾಡಿದಳು

"ಎಲ್ಲಿ ಹೋದಿರಿ...ನೀವು?" ಎಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಂದನನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತಂದು ತೋರಿದಳು. ಅವಳ ಕೈತೋಳಿನ ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದ ತೂಗಾಟದಲ್ಲಿ ಹೋರಲೋಕವನ್ನು ಎಳೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅತಿಥಿ ಮನೆ ಹೊಕ್ಕು ನೋಡಿದಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋಯಿತು ಭಟ್ಟರ ಮನಸ್ಸು. ಇದು ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದರು, ಅಂದು ಭಾಗಿರಥಿ ಮೈ ಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಪುಟ್ಟಕಂದ ಚಿನ್ಮಯನ ನೆನಪಾಯಿತು.

“ಹೇಗಿದ್ದಿಯಾ ಶ್ಯಾಮಲಾ..? “
“ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೀನಿ ಮಾವ.. ಮತ್ತೆ..ನೀವು ಹೇಗಿದ್ದಿರಾ..? ತುಂಬ ಸೋತು ಹೋಗಿದ್ದೀರಾ. ?”
ಅಬ್ಬ ಭಟ್ಟರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೆಲುವಾದರು.ಬೇಡವೆಂದರೂ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾವನೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುನಃ ಒಂದು ಸಲ ತೇವಭರಿತ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಗುವಿನೆಡೆ ನೋಟ ಹರಿಸಿದರು. ಏನೇ ಆದರು ಎನ್ನದೇ ರಕ್ತವಲ್ಲವೆ? ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡುವಲ್ಲಿ ತಡಕಾಟ ಶುರುವಾಯಿತು.

ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾಕೆ ಕೇಳಿದಳು..” ಇವತ್ತು ಆಟ ಇದೆ ಅಲ್ವ..? ಎಲ್ಲಿ? “
ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೊ ಎಂಬಂತೆ..ಶ್ಯಾಮಲ ಎಂದಳು “ ಇವತ್ತು ರಜ ಹಾಕ್ತೀರಲ್ವ ಮಾವ....? ” ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಆಟವಿದ್ದರೂ ಹೋಗದಂತಹ ಬೇಡಿಕೆ. ಆಕೆಯ ಮಾತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಬೇಡವೆಂದರೂ ಈಗ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಿ ನೋಟವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಬದಲಿಸಿದರು. ಭಟ್ಟರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾವ ಪರವಶರಾಗಿ ಕೋಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕುಸಿದರೂ ಕುಳಿತಂತೆ ಸಾವರಿಸಿಕೊಂಡರು.