"ಇದು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲದ ಚಿಂತನ"

Tuesday, September 6, 2011

ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಮದ್ದಲೆವಾದಕ ಶ್ರೀ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮ ಭಟ್



ಈ ನುಡಿನಮನವನ್ನು ಹಲವುದಿನ ಮೊದಲೇ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಮಯದಭಾವದಿಂದ ಅದು ಕೈಗೂಡಲಿಲ್ಲ. ವಾರದ ಮೊದಲು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಮನಸ್ಸುಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ತಂದು ಕೊಂಡಿತು. ನಾನು ತಿಳಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಆಪ್ತವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ, ಚೆಂಡೆ ಮದ್ದಲೆಯ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ಕಲಾವಿದರಾದ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ಶ್ರೀ ರಾಮ ಭಟ್ ನಿಧನಾರದ ಸುದ್ದಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿತು. 

ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮಭಟ್ಟರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿನ ಸುಳಿ ಬಿಚ್ಚತೊಡಗಿದರೆ ಆ ಸುಳಿ ಬಲಿಪ್ಪರ ಭಾಗವತಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುರುಳಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಲವದು. ಗುರುಗಳಾದ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಥಧಾರಿ ಪೆರ್ಲ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಬಳಗದ ಹಲವು ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಕಾಣುವ ಯೋಗ ನನಗೆ ಒದಗಿತ್ತು. ಈ ತಂಡ ಮಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಹಲವು ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಹಿರಿಯ ಬಲಿಪ್ಪರು ಭಾಗವತರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಥ ಹಿಮ್ಮೇಳದವರಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಪುಂಡಿಕ್ಕಾಯಿ ಕೃಷ್ಣಭಟ್ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಈ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮ ಭಟ್ ತಮ್ಮ ಕೈಚಳಕಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಬಹುಷಃ ನನ್ನೆಣಿಕೆಯಂತೆ ಇದು ನಾನು ಕಂಡ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಮ್ಮೇಳ. ಎಂತಹ ಹಿಮ್ಮೇಳ ವೈಭವವದು. ಬಲಿಪ್ಪರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಮದ್ದಲೆ ವಾದನವದು. ಆದರೆ ಇಂದು ಹಲವು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾತ್ರವೇ  ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ನನು ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜತೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪ್ಪ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ಜತೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಒಂದು

ಹಾಗಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಮ್ಮೆಳ ವೊಂದರ ಗಾಲಿಯೊಂದು ಕಳಚಿದ ಅನುಭವವಾದಂತೆ.ಸರಳವಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದ ಪೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ರಾಮ ಭಟ್ಟರ ವಾದನ ಇನ್ನು ನೆನಪು ಮಾತ್ರ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದುದ್ದು ನಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಅಷ್ಟೇ ಸೌಮ್ಯ ಮಾತುಗಳ ರಾಮ ಭಟ್ಟರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ ಅಷ್ಟೇನು ಆಳವಾಗಿ ನನಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಸ್ಥೂಲವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಚ್ಚು ಇನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.  ಯಾವುದೇ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಹಿಂದಿ ಹಿರಿಯ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಧಾರಿ ಕಾವೂರು ಕೇಶವರ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಚೆಂಡೆ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದುದು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ. 

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಇವರ ತಂದೆ, ಅವರಿಗೂ ಇದುವೇ ಹೆಸರು, ಇವರ ಮಗನಿಗೂ ಇದೇ ಹೆಸರು ಅದರ ಕಾರಣವೇನೋ ಅರಿಯದು. ಆದರೂ ಹಿರಿಯ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮ ಭಟ್ಟರೆ ಸಮಸ್ತ ಭಾಗವತರು ಹೇಳುವಂತೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಚೆಂಡೆ ಮದ್ದಲೆ ವಾದಕರು. ಚೆಂಡೆ ಮದ್ದಲೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಸಮಾನ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದದವರು.  ಬಲಿಪ್ಪರು  ಸಹ ಅದನ್ನು ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಅದು ಹಿರಿಯ ಹಾಗು ಕಿರಿಯ ರಾಮಭಟ್ಟರು ಹಾಗು ಈಗಿನ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಯವರೊಂದಿಗೂ ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೂರು ತಲೆಮಾರಿನವರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವತರಾದ ದಾಖಲೆ  ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯೊಂದು ಇತಿಹಾಸವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ದುಃಖಕರ. 
ಬಲಿಪ್ಪರ ಮಾತಿನಂತೆ ಭಾಗವತ ಪದ ತೆಗಿವಾಗ ಎರಡನೆ ಶಬ್ಧಕ್ಕೆ ತಾಳ ಆ ಪದ ಯಾವ ತಾಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ  ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು. ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮಭಟ್ಟರ ಜತೆಗಾಗಿರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ತೀರ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅಂದಿನವರು ಅದೆಷ್ಟು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಮ ಭಟ್ಟರ ಮದ್ದಲೆಯ ಛಾಪುಗಳು, ಬಿಡಿತಗಳು ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಮೆದುವಾಗಿ ಹಾಗು ಖಚಿತವಾಗಿ ಮೊಳಗುವ ಮದ್ದಲೆಯ ಪೆಟ್ಟುಗಳ ಲಯವಿನ್ಯಾಸದ ಭಾಷೆ ಕೇಳಿಯೇ ಅರಿಯಬೇಕು. ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಮದ್ದಲೆ ವಾದನ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಸ್ ಇಲ್ಲದ ಸುಂದರ ವಾದನ ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಬಹುದು

ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ರಾಮಭಟ್ ಮದ್ದಲೆಯ ಒಂದು ಝಲಕ್

.

ಅದರಂತೆ ಮನ್ನಣೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಂತೂ ಇದನ್ನು  ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾಲಿಗೆ ಕುದ್ರೆಕೊಡ್ಲು ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಸೇರಿಬಿಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಖೇದನೀಯ ವಿಚಾರ.  ಸಹಜ ತಣ್ಣನೆಯ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ರಾಮಭಟ್ಟರು ತಣ್ಣಗಾದದ್ದು ಒಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರತಿಭೆಯ ದುರಂತವೇ ಎನ್ನಬಹುದು.

          ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಭಂಡವಳವನ್ನಾಗಿಸಿ ವಶೀಲಿಯೋ ಇನ್ನಿತರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಗಿಟ್ಟಿಸುವ ಯುಗದಲ್ಲಿ... ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಅಂಗಡಿಯವ ಇದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡುವಂತೆ, ರಖಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಾಸ್ತಾನಿನ ವಸ್ತುಗಳ ತೀರಾ ಅಲ್ಪಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡುವಂತೆ ಇಂದಿನ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ನಡವಳಿಕೆ. ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದವ ಇದೇ ಸರ್ವಸ್ವ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಹವಣಿಸುವಾಗ  ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಓರ್ವ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಲಾವಿದ ಅವಕಾಶವಂಚಿನಾಗಿ ತಣ್ಣಗೇ ಕುಳಿತುಬಿಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಭಾಗವತಿಕೆಯ ಹಿಂದು ಮುಂದು ಅರಿಯದವ ತಾನೀಗ ಒಂದೆರಡು ಪದ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಮಾತು ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಢಾಂಬಿಕತನದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಲಾಸಂಪನ್ನರು ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ತನ್ನೊಳಗೆ ಅಪಾರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟವನು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಂತೆ  ಎಂದಿಗೂ ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ತಿಳಿದುದರ ಅಲ್ಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶೂನ್ಯ ಜ್ಞಾನಿ,  ಇಲ್ಲದುದನ್ನು ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾ  ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇದೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಎಂಬ ಹುಂಬತನವನ್ನು ತೋರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಕಲೆ ಪ್ರತಿಭೆ ಎಂಬುದು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಹೊರಗೆ ಬರಬೇಕು. ಆವಾಗಲೇ ಅದು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು  ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದಾಗ ಇದ್ದ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪೇಲವವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಂಭಟ್ಟರಿಗೆ ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಗಲಿದ ಪ್ರತಿಭೆ ಇನ್ನು ಕೇವಲ ನೆನಪಿನ ಪುಟಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಈ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಟು ಸತ್ಯ. ಅಗಲಿದ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಅಂತರಾಳ ನಮನವನ್ನು ಮಧುರ ನೆನಪುಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.  ಈ ಮೂಲಕ ಅಗಲಿದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಭಗವಂತನು ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ ಎಂಬ ಮನದಾಳದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
         
         









3 comments:

  1. MPrabhakar Joshy to me
    show details 7:29 AM (13 hours ago)
    GOD ONE--MPJOSHY.

    On Tue, 06 Sep 2011 10:44:16 +0530 wrote
    - Show quoted text -

    ReplyDelete
  2. aykagide rajanna shreedhara bhat nanna maddale gurugalu avarige kudrekodlu guru...
    startingalli ondu sanna spelling mistake ide sari madi bidi
    - Show quoted text -
    --
    Regards
    ಲಕ್ಷ್ಮ್ಖೀನಾರಾಯಣ ಕೆ ಜಿ
    http://yakshadhwani.blogspot.com
    -----------

    ReplyDelete
  3. hi...
    visit us.. yaw..
    http://antechno.com

    ReplyDelete