"ಇದು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲದ ಚಿಂತನ"

Friday, October 7, 2011

ಅರ್ಥ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವೈಭವ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಾದ ಸೂರಿಕುಮೇರಿ ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರ ಅರ್ಥ ವೈಭವ ಎಂಬ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಸಪ್ತಾಹ ಜರಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಬಾರಿಯಂತೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಪ್ತಾಹವು ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಸೌಭಾಗ್ಯವಷ್ಟೇ ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರ ಸುಬ್ಬಣ್ಣನಿಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.


ಉತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತಮ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಮುಮ್ಮೇಳವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ರಾಜಾ ಕೌಶಿಕ, ಗಧಾಯುದ್ದ, ಭಸ್ಮಾಸುರ, ಭೀಷ್ಮಾರ್ಜುನ, ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ವಧೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತು ಕಾಳಗ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿದ ಪರಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಅವರು ಕಡೆದ ಒಂದೊಂದೇ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳಪು ಬರುವಂತೆ ತೊಳೆದು ಒಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ಪುನಃ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತು. ಕೇವಲ ರಂಗದ ಮೇಲೆಯೇ ಸರಿ ಎನ್ನಿಸುವಂತ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸುವಂತೆ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲೂ ವೈಭವೀಕರಿಸಿದ್ದು ಗೋವಿಂದಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಹಲವು ಬಗೆಯ ಹಲವು ವಿಧದ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ವಾಙ್ಮಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವತಳೆದು ನಿಂತವೆಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಹರಿತವಾದ ಕಂಠದಿಂದ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಕೌಶಿಕನಾಗಿ ಕೌರವನಾಗಿ ಅಸುರ ಭಸ್ಮಾಸುರನಾಗಿ ಮೆರೆದ ಪರಿ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನನ್ನು ಅರಿತವರಿಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸುವಷ್ಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿತ್ತು. ಗಧಾಯುದ್ದವೆಂಬ ಪ್ರಸಂಗ ಅಪರೂಪವೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವುದು ಇದೆ. ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಹಾಗು ಪುತ್ತಿಗೆ ರಘುರಾಮ ಹೊಳ್ಲರ ಜೊತೆಗಾರಿಕೆಯ ಜುಗಲ್ ಬಂದಿ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅದು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡದ್ದು ಇಬ್ಬರ ಅಂತರಂಗದ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.



         ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಎಂಬ ಕಥಾನಕ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟಗಳಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಜನ್ಮ ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ದಶಾವತಾರ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರಸಂಗ. ಕೇವಲ ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಪಾತ್ರವೇ ಇದರಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ. ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದಲ್ಲೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರಣ ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಎಂಬ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವುದು ತೀರ ಅಪರೂಪ. ಅದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಅದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕೂಟದ ಯಶಸ್ವಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಎಂತಹ ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಎಂತಹ ಕಯಾದು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಆಗುವಂತೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಚಂಡಾ ಮರ್ಕರ ಪಾತ್ರಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದರೆ, ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೇಳವೈಭವ ಕೂಟದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು.ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರುತಿ ಎರಿಸುತ್ತ ಸಹಜವಾಗಿ ತನ್ನ ತನ್ಮಯತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರು ಅತ್ಯಮೋಘವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರು. ಅಂದಿನ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರ ಭಾಗವತಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು ಅಸ್ವಾದಿಸಿದವರು ಬಹಳ ಪುಣ್ಯವಂತರು.ನೆರೆದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ ವೃಂದಕ್ಕೆ ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬುವಂತಹ ತೃಪ್ತಿಯ ರಸದೌತಣವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಶೃತಿಯನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತ ಸಾಗಿದ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪಾತ್ರ ವೈಭವ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ಅದು ಅಟವಾಗಲೀ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಾಗಲೀ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನಿಗೆ ಅದು ಸವಾಲೇ ಅಲ್ಲ. ಕಠಿಣವಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪಾತ್ರ  ಅತನ ಕಠಿಣವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ದೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂತು.

           ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಯಾದುವಿನ ಪಾತ್ರ. ಕೋಳ್ಯೂರರಲ್ಲಿ ಆವೇಶಗೊಂಡಿತು. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಾದ ಕೋಳ್ಯೂರರ ಹಾಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಬಲ್ಲವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಾಗು ಮಾರ್ಮಿಕ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿನ ತಮ್ಮ ಭಾವಾವೇಶದ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಯಾದುವಿನ ಪಾತ್ರವೂ ಅತಿಮುಖ್ಯವೆನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಇವರ ಅನನ್ಯ ಅರ್ಪಣಾಭಾವ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯ ಇತಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಕ್ರಮ ಇಂದಿನ ಕಲಾವಿದರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂಘಟಕರೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅಂದು ಇವರ ಪಾತ್ರಕಂಡು ತೇವವಾಗದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇರಲಾರದು. ಹೆಣ್ಣಿನ ತಾಯ್ತನದ ಅಂತರಾಳದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಮರ್ಥರು ಎಂದರೆ ಅದು ಕೋಳ್ಯೂರು ಮಾತ್ರ. ಕಯಾದುವಿನ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಪರಿ ಅದ್ಭುತ.



                 ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಇಂದು ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರಿಗಾಗಲೀ ಕೋಳ್ಯುರರಿಗಾಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅವಗಣನೆ ಕಂಡು ಕಾಣದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದೆಡೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂದು ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಉತ್ಕರ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಈ ಒಳರಾಜಕೀಯಗಳು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಕಲೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವರ ಅಭಿರುಚಿ ಅಭಿಮಾನಗಳು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯ ಒಳಗೆ ನುಸುಳಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಶೋಚನೀಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಶತಾಯ ಗತಾಯ ತನಗಾಗದವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನವುಂಟು ಮಾಡಿ ವಿಘ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಆಟದ ರಾಜಕೀಯಗಳೇ ಇಂದು ಸಂಘಟಕರ ಮೊದಲ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಇದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಅಧಿಕ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತೆಂದರೆ ಅದು ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಲಾಸೇವೆ.

2 comments:

  1. Excellent RK - was in Bom out of computer 7 days
    great to read

    brgds
    slrao

    ReplyDelete