ಮತ್ತೊಂದು ಶೂನ್ಯತೆ

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಶೂನ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಮದ್ದಲೆವಾದನಕ್ಕೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಭ್ಯ ಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬನ ಯುಗವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು ಅದು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮದ್ದಲೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೈ ಬೆರಳು ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮದ್ದಲೆಯ ಲಯವಿನ್ಯಾಸದ ವಿರಾಟ್ ರೂಪವನ್ನೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ಗೋರೆ ಅನೀರೀಕ್ಷಿತ ದುರ್ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನಗಲಿದರು. ಚರಮ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ನಂಬುವುದು ಅರಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಾಯಿತು.

ಮೊನ್ನೆಯ ದಿನ ವಾಹನ ದುರಂತದ ವಾರ್ತೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದಾಗ, ಶಿವನೇ ಎಂದು ಮನ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ಆಗುವುದು ಆಗಿಯೇಬಿಟ್ಟಿತು. ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಇಹಲೋಕ ಬಿಟ್ಟ ಮದ್ದಲೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಆ ಗೋರೆ ಇನ್ನು ಬರೀ ನೆನಪಾಗಿ ಸ್ಮರಣೆಯ ಗೋರಿಯನ್ನೇ ಸೇರಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರಲ್ಲ? ಛೇ ಹೀಗಾಗಬಾರದಿತ್ತು ಅಂತ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಅಂದು ಕೊಂಡರು ಎದುರಾದ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಮಾಸದ ದುರಂತವನ್ನೇ ತಂದಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಭಾಗವತ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರು ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅತ್ತರಂತೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೇಳದ ಕಲಾವಿದರು ಗರಬಡಿದು ಚೇತನವನ್ನೇ ಕಳೆದು ಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರು. ಸಮಸ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕವೇ ಒಂದು ಸಲ ಕಂಪಿಸಿದಂತೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.

ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳದ ಹಿಮ್ಮೇಳದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಕರ ಗೋರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಈ ಕಲಾವಿದನ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಬಹುಷಃ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಅರಿವಿತ್ತೋ ಅರಿಯದು. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯ ಮತ್ತು ದೇಲಂತ ಮಜಲು ಜತೆಯಾದರೋ ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಹೊಸತನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅದರದ್ದೇ ಪಾರಂಪರಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು.ಈ ಮೂರು ಜನರ ಸೌಮ್ಯತೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಭಾವವೇ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಂದಾಣಿಕೆಯ ಹಿಮ್ಮೇಳವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಿತು. ಮೂವ್ವರಲ್ಲಿಯು ಸಾಮ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಗುಣ ಎಂದರೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಬೆಯ ಜತೆಗೆ ಸೌಮ್ಯತೆ. ಸೌಮ್ಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರು ಹೊಸತನ ತುಂಬಿದರೆ, ಅಬ್ಬರದ ಚೆಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೃದುತ್ವದ ನಾದದಲ್ಲೆ ಸೌಮ್ಯತೆಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವ ದೇಲಂತ ಮಜಲು ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಚಾಪುಗಳೊಂದಿ ನುಡಿತ ಬಡಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಜತೆಯಾದವರು ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ಗೋರೆ. ಎಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶೈಲಿಯ ಲೋಕವದು. ಅ ಅಧ್ಭುತ ಶೈಲಿ ಇನ್ನು ಬರೀ ನೆನಪೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ !!! ಹೇಗೆ ನಂಬಲಿ?!!!

ಎಡನೀರು ಮೇಳದ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಮೇಜಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಕುಳಿತು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮದ್ದಳೆಯ ಎರಡೂ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹತ್ತೂ ಬೆರಳನ್ನು ನೇವರಿಸುತ್ತಾ ...(ಬಡಿದಂತೆ ಅನ್ನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ..!!!) ಭಾಗವತರ ಭಾವ ಭಂಗಿಯನ್ನು ನಗು ಮುಖದಲ್ಲೇ ಗಮನಿಸುತ್ತ , ತನ್ಮಯರಾಗಿ ಪ್ರತೀಯೊಂದನ್ನೂ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತ ಕುಳಿತಿರುವ ಗೋರೆಯ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಮರೆಯುವುದೆಂತು? ಭಾಗವತರು ಕೊಟ್ಟ ಬಿಡ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮದ್ದಲೆಯ ಝೇಂಕಾರವನ್ನು ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅನನ್ಯ ಮದ್ದಲೆಯವಾದನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸವಿಯುವುದು ಎಂದರೆ ಇನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಾಯಿತೇ? ಹೇಗೆ ಮರೆಯಲಿ ಆ ನಾದಮಯ ಲೋಕ.? ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಶೂನ್ಯತೆಯ ಸುರುಳಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರಲ್ಲ? ಹೇಗೆ ಮರೆಯಲಿ? ನಮಗೂ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳುವ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಅನಾಥವಾದುದು ಯಾವುದು? ಗೋರೆ ಮೃದು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ತೆನ್ನೆರಡು ಮುಖವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಸಂವಾದಿಸುವ, ನಿರ್ಜೀವವಾಗಿದ್ದು ಜೀವತಳೆವ ಮದ್ದಲೆಯೇ? ಜೀವ ಭಾವವನ್ನು ಗಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತನ್ಮಯರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಗವತ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರೆ? ಮದ್ದಲೆಯ ನುಡಿತಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಾವಭಾವದ ಹೆಚ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮುಮ್ಮೇಳದ ಕಲಾವಿದರೆ? ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮನಸಾರೆ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಆನಂದಿಸುವ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳೆ? ಎಲ್ಲವೂ ಆನಾಥವಾಗಿ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಕಲೆಯೆಂದರೆ ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ. ಹರಿಯುತ್ತ ಹೊಸತನದ ಚಿಗುರಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತ ಸಹಜ ಹಸಿರನ್ನು ಸೂಸುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಇದ್ದುದು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಂದು ಸಲ ಊಹಿಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದೋಂದೇ ಶೂನ್ಯತೆಯ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೆನೆದು ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಶೇಣಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಶೂನ್ಯತೆ ಚಿಪ್ಪಾರು ಬಲ್ಲಾಳರು ಬಿಟ್ಟ ಶೂನ್ಯತೆ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಮಹನೀಯರು ಬಿಟ್ಟ ಶೂನ್ಯತೆ ನಮ್ಮೆದುರು ದೊಡ್ಡ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಇದೀಗ ಗೋರೆಯವರು ಸುತ್ತಿದ ಶೂನ್ಯತೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶೂನ್ಯತೆಯ ಆವರಣವೇ ಅಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ತುಂಬಲಾರದ ಅಸಮರ್ಥತೆ ದೊಡ್ದ ಕಟು ಸತ್ಯ ನಮ್ಮನ್ನಣಕಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗೋರೆಯ ಶೈಲಿ ಇನ್ನು ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಲ್ಲ ಇದಂತು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಅವರ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗ ಇದೇಯೊ ಇಲ್ಲವೋ ಅರಿಯದು ಯಾವುದಿದ್ದರು ಆದ ನಷ್ಟ ತುಂಬಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಗೋರೆ ಬಿಟ್ಟ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ತುಂಬುವರು ಬರುತ್ತಾರೋ ಇಲ್ಲವೊ ಕಾಲವೇ ಉತ್ತರೀಸೀತು. ಆದರು ನಾವು ಕಂಡ ಗೋರೆ ಮಾತ್ರ ಖಂಡಿತ ಬರಲಾರದ ಲೋಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಇದನ್ನು ಅರಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯರಂತೆ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಗಲಿದ ಗೋರೆಯ ನೆನಪಿನ ನೋವನ್ನು ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಗವಂತ ಕರುಣಿಸಲಿ.ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಶೂನ್ಯವೆಳೆದಿದೆ. ಭಾರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಅಗಲಿದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬೇಡುವ.