ಭಾಗವತ ಸಂವಾದ

ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಬಲಿಪ್ಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರ ಸಂದರ್ಶನದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮುಂಜಾನೆಯ ಚಳಿಯೊಂದಿಗೆ ರೋಮಾಂಚನವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲ ದಿನ ಹಲವರಿಗೆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಮುಂಜಾನೆಯ ಹಲವು ನಿಯಮಿತ ಕೆಲಸಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಟಿ.ವಿ.ಯನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾಯಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅರಂಭವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಸರಿದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಲಿಪ್ಪಜ್ಜನ ಮುಖ ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆರಂಭಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ದೊಡ್ದ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಯ ಮುಂದೆ ಸಣ್ಣ ಕೌಳಿಗೆ ಸೌಟು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಂತೆ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ನೋಡಿದಾಕ್ಷಣ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಯಾಕಾಗಿರಬಹುದು? ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಲಿಪ್ಪರಿಗೆ ಇರುವ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ. ಬೃಹತ್ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ ಅವರು. ಅವರೆದುರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಅವಶ್ಯ. ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಅರಿವಿದೆಯೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹೀಗನ್ನಿಸಿತು. ಇದು ಅನಿಸಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅನಿಸಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ಆದರೂ ಇದು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂತ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನಿಗದಿತ ಮುಕ್ಕಾಲು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೆಲವೆಲ್ಲ ಪರಿಮಿತಿಯೊಳಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸ ಬೇಕಾದ ಕಾರಣ ಬೇಡವೆಂದರೂ ಆ ಕಾರಣಗಳೇ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಬಲಿಪ್ಪರು ಟೀವಿ ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಅದೂ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ..ಇವಿಷ್ಟೇ ಸಾಕು ನಮ್ಮಂತಹವರಿಗೆ ರೋಮಾಂಚನವಾಗಲಿಕ್ಕೆ. ಮತ್ತೆ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದರೂ ನೋಡಿಬಿಡುವ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರಕಾರಿ ದುಡ್ದು ಅದಷ್ಟು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬರುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಎಲ್ಲ ನವರಸಗಳೂ ಒಂದು ಪಾಕ ಮಾಡಿ ಮುಸುರೆಗೆ ಎಸೆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಅರ್ಹತೆಇಲ್ಲದ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ಇದರ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಏನು ಎಂದು ಬಗೆದರೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸರಕಾರದ ದುಡ್ಡು. ಈ ಮೂಲಕ ಜೇಬಿಗಿಳಿಸುವ. ಅಂತೂ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? . ಹೌದು ಚಂದನದ ಮುಖ ಚಂದನವಾಗುವುದು ಇಂಥವುಗಳಿಂದಲೇ.

ಎಂದಿನಂತೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮರುಕಳಿಕೆ ಇಲ್ಲೂ ಆಗಿದೆ. ಬಲಿಪ್ಪರು ತಮ್ಮ ಜೀವ ಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಸಲ ಇದಿರಿಸಿದ್ದಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬಲಿಪ್ಪರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಳೆಯದೇ ಆದರೂ ಅದರ ಉತ್ತರ ಮಾತ್ರ ವೈವಿದ್ಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ರೂಪದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ ನಮಗೆ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಕಚಗುಳಿಯಿಟ್ಟಂತೆ ಆಗುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಮುಗ್ಧತೆಯ ಭಾವದ ಉತ್ತರಗಳಾದರೂ ಬಲಿಪ್ಪರು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಧರಲ್ಲ ಅಂತ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. "ಮೊದಲಿನವರು ಕಲೆಗಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಕಲೆ ಉಳಿಸಿದರು. ಈಗಿನವರು ದುಡ್ದಿಗಾಗಿ ಕಲೆ ಹಿಂದೆ ಬೀಳ್ತಾರೆ" ಬಲಿಪ್ಪಜ್ಜನ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರಾಶೆಯ ಒಂದು ನಗುವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಖದಲ್ಲಿ ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಯವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ ಅರ್ಥ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಖಾರವಾದ ಚಾಟಿ ಏಟಿನಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುವವರು ಬೇಕಲ್ಲ? ಹಾಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಹಲವು ಸಲ ಕರ್ಣ ತಮ್ಮಟೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ ಆಕಡೆಗೆ ಜಾರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಬಲಿಪ್ಪರ ಮಾತುಗಳೇ ಹಾಗೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾತುಗಳು. ಆಡುವುದರಲ್ಲು ಮನದೊಳಗೂ ಕಪಟವಿಲ್ಲ. ಯಾರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸದ ಕೇವಲ ಕಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತುಗಳು. ಈ ನಿಷ್ಕಪಟ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಕಪಟವಿಲ್ಲದ ಮಾತು ಇವರ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತು ಇವರ ಆಸನದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದವರೂ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅರ್ಥೈಸುವ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೇಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕಂಡೆವಲ್ಲ ಅದೇ ಬಹಳ ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಹಂಚುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ದೂರದ ವಿದೇಶದ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತೆ ಎಂದು ಮೊದಲ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಲೋಕ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುತ್ತಾಡಿ ಒಂದು ವೆಬ್ ತಾಣವನ್ನು ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದಾಗ ದೂರದ ಅಮೇರಿಕದ ಮಿತ್ರ ಕೂಡ ನೋಡಿ ಧನ್ಯವಾದ ಸಂದೇಶ ತಿಳಿಸಿದ್ದ. ಆ ಕ್ಷಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯತೆಯ ಭಾವ ಆವರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಬಲಿಪ್ಪಜ್ಜ ಎಲ್ಲಿ? ಚಂದನ ಎಲ್ಲಿ? ನಾನು ಎಲ್ಲಿ? ದೂರದ ಅಮೇರಿಕ ಎಲ್ಲಿ? ಇಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆ ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ.. ಆದರೂ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ಈ ಮೂಲಕ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿತಲ್ಲ.

ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪರಮಂಚ

          ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಮರವೊಂದು ಹೊರಲೋಕಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿಜ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೋರದೆ ಸ್ಥಿತ ಪ್ರಜ್ಞನಂತೆ ನಿಂತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಅದೆಷ್ಟು ಸ್ಥಿತ ಪ್ರಜ್ಞತೆಯೆಂದರೆ ತನ್ನ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಅದು ಹೊರಲೋಕಕ್ಕೆ . ತೋರಗೊಡುವುದಿಲ್ಲ.. ಇದೊಂದು ಕಾರಣವಷ್ಟೇ. ಮರ ಹೇಗಿದ್ದರೇನು? ಅದರ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಆಗಬೇಕೇನು? ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚದ ಈ ಅಸಡ್ಡೆಗೆ ಮರ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಅಸಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತ ಪ್ರಜ್ಞತೆಯ ನಡುವೆ ಕಳೆದು ಹೋಗುವ ವಿಷಯಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮರ ತನ್ನ ಇರವನ್ನು ತಿಳಿಸದೇ ಇದ್ದರೂ ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ ಕುಸುಮವೊಂದು ಅರಳಿ ಪರಿಮಳ ಬೀರಿ ತನ್ನ ಇರವಿನ ಜತೆ ಮರದ  ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ  ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಾರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಲೋಕದ ತಳ್ಳಿಯೇ ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ಮೈ ಅಡಗಿಸಿ ಕುಳಿತ ಮರದ ಮೌಲ್ಯ ಆಗ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಆ ಮರಕ್ಕೆ ಕುಸುಮ ಹೊಸತೇನೂ ಅಲ್ಲ...  ಅದು ಹೂವರಿಳಿಸುವುದು ಸಹ  ಹೊಸತೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನ ಅದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ. ಅರಳಿ ಹೂವು ಕಂಪು ಪಸರಿಸಿದಾಗ ಮರದ ಬಗ್ಗೆ ಯೊಚಿಸ ತೊಡಗುವುದು.

          ಈ ವರ್ಷ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಯುಗ ಪುರುಷ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಾಖಲಾರ್ಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಏರ್ಪಾಡಾದುವು. ಪ್ರತೀಯೋಂದು ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುರಿಯ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಅಮೂಲ್ಯ ವೀಡಿಯೋ ತುಣುಕೊಂದು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪೂರ್ವ ರಂಗದ ಅಪೂರ್ವ ಸನ್ನಿವೇಶ. ಬಹುಶಃ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಭಾಗ. “ ಚಪ್ಪರ ಮಂಚ”  ಪೂರ್ವ ರಂಗವೇ ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಚಲಿಸಿ ಅಸ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವಾಗ ಪೂರ್ವ ರಂಗದ ಅಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಉಂಟೇ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಉಂಟೇ? ಆದರೂ ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕುಸುಮ ಪರಿಮಳ ಬೀರಿದಂತೆ ಆ ಪೂರ್ವ ರಂಗದ ಹಿತವಾದ ಅನುಭವ ಕಂಡಂತಾಯಿತು.

          ಯಕ್ಷಗಾನ ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಎಂದೊಡನೆ ಇಂದು ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಶ್ರೀ ಬಲಿಪ್ಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು. ಎಲ್ಲರೂ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ ಚತುಷ್ಪಥವಾಗಿಸಿ ಇಂದಿನ ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ಆದ್ಭಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲೂ ಚತುಪ್ಷಥದ ಪ್ರಯಾಣದ ನೆನಪು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದುವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬದಿಗೆ ಸರಿಸುತ್ತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಣಕವಾಡುತ್ತ ಓಡುವಾಗ ಈ ಓಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ಹಾಗೆ ಈಗ ಪೂರ್ವರಂಗ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವರಂಗ ನೆನಪಾಗುವಾಗ ಬಲಿಪ್ಪರ ಮನೆಯಂಗಳದ ತುದಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

          ಇಲ್ಲಿ  ಉಳಿದ   ಪೂರ್ವರಂಗದ ಭಾಗವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಶ್ರೀಪ್ರಸಾದ ಬಲಿಪರು.  ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುವ ಭಾಗವತರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯನ್ನು ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಏಣಿ ಇಟ್ಟು ಮರ ಹತ್ತುವ ಜಾಣತನವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಗಾದರೇನು ಭಾಗವತರ ಪೇಟ ಧರಿಸಿದರಾಯಿತು. ಭಾಗವತ ಪಟ್ಟ ಸಿದ್ದಿಸಿದ ಹಾಗೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಪೇಟ ಧರಿಸಿದ ಭಾಗವತ ವೇಷ ಎಂಬುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.   ಹಾಗೇಯೇ ಈ ಪೂರ್ವ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಪೂರ್ವವೆನಿಸಿದ ಚಪ್ಪರ ಮಂಚ ಏರಿ ತೋರಿಸಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಬಲಿಪ್ಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು  ಶ್ರೀ ಸೂರಿಕುಮೇರು ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರು ಜತೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಮದ್ದಲೆವಾದಕರಾದ ಶ್ರೀ ಪದ್ಯಾಣ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್.

          ಯಕ್ಷಗಾನ ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರಾಧನಾ ಕ್ರಮದಂತೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಲಯಾಪನೆ ಎಂದು ಭಾಸವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಮಹತ್ವ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಹಲವರು ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಕೇಳಿಕೆ ಕೇಳಿ ಬಡಿಯುವುದು ಇದು ರಂಗಸ್ಥಳದ ಹೊರಗೆ. ನಂತರ ಕೋಡಂಗಿ ಕುಣಿತ (ಇದೂ ಈಗಿನ ಪೂರ್ವರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ).  ಕೋಡಂಗಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಬಾಲಗೋಪಾಲ ಕುಣಿತ ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ  ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಗಾರನ ವೇಷ. ಈಗ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಅರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ರೀ ವೇಷ ಆದ  ನಂತರ ಅರ್ಧ ನಾರೀಶ್ವರ ಆ ಮೇಲೆ ಷಣ್ಮುಖ ಸುಬ್ರಾಯ ಈ ಭಾಗ ಇಂದು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಪರಿಚಯವಾದರೂ ಸಹ ಇದರ ನಂತರದ “ಚಪ್ಪರ ಮಂಚ” ಕುಣಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರು ಬಲಿಪ್ಪರು ಮಾತ್ರ!  ಈ ಚಪ್ಪರ ಮಂಚ ನೋಡಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವುದು, ಹೀಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಅನುಭವದ ಪುಟಗಳು ಬಲಿಪ್ಪರ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯದೆ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ?

          ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಚಪ್ಪರಮಂಚ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ. ಆವಾಗ  ವೇಷದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೆತ್ತದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದ ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಿರೀಟ ಆಭರಣಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ನೆನಪಿದೆ. ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಚಪ್ಪರ ಮಂಚದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷದವರು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ಚಪ್ಪರ ಮಂಚದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಸಿ ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಬಲಿಪ್ಪರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಪ್ಪರ ಮಂಚ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪದಗಳು ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬಾಯಿ ತಾಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಪದಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಲಿಪ್ಪರ ಜತೆಗೆ ಸೂರಿಕುಮೇರಿಯವರು ಅಪರೂಪದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದಶಿಸಿದರೆ ಶಂಕರಣ್ಣನ ಮದ್ದಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೂರು ಪದಕ್ಕಾಗಿ ರಂಗ ಸ್ಥಳ ಏರಿದ್ದು ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.  

          ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತಂದು ಕೊಂಡದ್ದು ಸಹ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೆನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇದನ್ನು ದೈರ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆಸುವವರು ಇಲ್ಲದೆ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಮಿತಿಯ ಭಾರವಾಹಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃತ್ವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಈ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕು ನೋಡಿ ಆದ ಮೇಲೆ ಭೇಷ್ ಬಲಿಪ್ಪಜ್ಜ.. ಬೇಷ್ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲದೆ ಶಂಕರಣ್ಣನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ  ಮನಸ್ಸು ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾರೊಂದಿಗೆ  ಒಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಪರಂಪರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಇಂತಹ ಪುಟಗಳೆಷ್ಟಿವೆಯೋ..? ತರೆದು ನೋಡುವ ಭಾಗ್ಯವಾದರೂ ನಮಗಿದೆಯೇ?