"ಇದು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲದ ಚಿಂತನ"

Saturday, August 29, 2009

ವಾಮನ ಮೂರ್ತಿ

ಶ್ರೀ ರಾಮಾ ಕರಕಂಜದಂಗುಲಿಯೋಳಿಟ್ಟ ಮುದ್ರೆಯಂ ನೋಡುತಂ ರಾಮಾ.....
ನಾರೀಜಾನಕಿ ಸೋಕಿಸುತ ಅದನಂ ಕಂಗಳ್ಕೆ
ತಾಂ ಒತ್ತುತಂ ರಾಮಾ...ರಾಮಾ..
ಹೇರಾಕೃತಿ ಶೋಕ ಬಿಂದು ಜಲಗಳ್ ಸರ್ವಾಂಗಮಂ ಲೇಪಿಸಲ್ ರಾಮಾ.. ರಾಮಾ. ....
ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಈ ಪದ ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತನ್ನ ಮಧುರ ಕಂಠದಿಂದ ಅಮೋಘವಾಗಿ ಹಾಡಿ ಅದರ ಝೇಂಕಾರವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದ ಭಾಗವತ ಪುತ್ತಿಗೆ ರಘುರಾಮ ಹೊಳ್ಳರ ಈ ಪದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಶೋಕವನದ ಸೀತೆ ರಾಮನಿತ್ತ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಭಾವ ಪರವಶಳಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯ ಮನಸಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದರೆ ಅತಿಶಯವಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಎಂದರೆ ಅದು , ಇಲ್ಲಿ ನೈಜ ಅಭಿನಯವೆಂಬ ರೂಪವೇ ಬೇರೆ. ಸೀತೆಯ ಭಾವನೆಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಅಭಿನಯ ಆವೇಶ ಎಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಬೇಕು ಇದೆಲ್ಲದರ ಗತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಡಿನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ತೋರಿಸಬಲ್ಲ ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮೂರ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕ ಕಂಡ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆ. ಇವರ ಗಡಸು ಸ್ವರದ ಏರಿಳಿತ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಅಲೆಯ ಸಂಚಲನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೆಂಕು ಬಡಗು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಈ ವಾಮನ ಮೂರ್ತಿ ಇಂದು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಜನ್ಯಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.
ರಘುರಾಮ ಹೊಳ್ಳರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದರೆ ಇಂದು ಹುಚ್ಚೆದ್ದು ಕುಣಿವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ವಯುತ ಅಧಿಕಾರಯುತ ಭಾಗವತಿಕೆ ಅವರದ್ದು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಕದ್ರಿ ಮೇಳದ ಭಾಗವತರಾಗಿ ಕಂಡ ಹೊಳ್ಳರಿಗಿಂತ ಈಗಿನ ಅನುಭವದಿಂದ ಮಾಗಿದ ಹೊಳ್ಳರು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಂಡ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಇಂದು ಬಹು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿರುವುದು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸುವುದು. ಗಧಾಯುದ್ದ , ಪಂಚವಟಿ, ಕುಮಾರವಿಜಯ, ರಾವಣ ವಧೆಯ
ಪದಗಳನ್ನು ಇವರು ಹಾಡುವುದು ಕೇಳುವಾಗ ಮೈಮನ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿಬಿಡುವುದು. ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ರಾವಣ ವಧೆಯ ಹಲವು ಪದಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕೇಳಿದಷ್ಟು ಮತ್ತೂ ಕೇಳಬೇಕೆನ್ನುವ ತುಡಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಲೀಸಾಗಿ ಸ್ವರ ಎತ್ತಿ ಹಾಡುವಾಗ ಏರಿದ ಸ್ವರ ಏರುತ್ತ ಹೋಗಿ ಅದು ಎಲ್ಲಿಯತನಕ ಏರಿಸುತ್ತಾರೋ ಎಂದು ಕೇಳುಗನ ಊಹನೆಗೆ ನಿಲುಕಷ್ಟು ಏರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಇವರೂ ಸಹ ಊಹಿಸುತ್ತಾರೋ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ನನಗೆ ಹಲವು ಸಲ ಮೂಡಿದೆ. ಕಂಠಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಸ್ವರವನ್ನು ಛಲದಿಂದ ಎಳೆದು ಹಾಡುವಂತ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾದಕರು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಯಕ್ಷಲೋಕದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿತೋರಿಸಬಲ್ಲರು.ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮದ್ದಲೆಗಾರ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಇವರಿಗೆ ಈಗ ಸಮರ್ಥ ಮದ್ದಲೆಗಾರ ಅಂತ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಜತೆಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಸೊಗಸು. ವೇಷಧಾರಿ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಅವರ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವರಂಥ ಭಾಗವತರು ದುರ್ಲಭ. ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯೋ ಕುಣಿತವೋ ಭಾವಾಭಿನಯವೋ ಯಾವುದೇ ಅದರೂ ಕಲಾವಿದನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರು ತುಂಬಾ ಚಾಣಾಕ್ಷರು. ಕಲಾವಿದನ ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಗುರುತಿಸುವ ಇವರಂತಹ ಭಾಗವತ ಸದ್ಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಇವರು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ಕೊಡುವಗುಣ. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಇವರು ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಿ ಕಲಿತು ಅದನ್ನು ಸ್ವಂತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೂಳ್ಳುವ ಗುಣ ಇಂದು ಇವರನ್ನು ಈಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದೆ ಎಂದೇ ನನ್ನ ಅಭಿಮತ. ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತ ಬಲಿಪ್ಪರೊಂದಿಗೆ ಇವರ ದ್ವಂದ್ವ ಕೇಳುವುದೇ ಒಂದು ಸೊಗಸು. ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವತಹ ಬಲಿಪ್ಪರೆ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅವರ ಉಚ್ಚ ಸ್ಥಾಯಿ ಶ್ರುತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದುವ ಭಾಗವತ ಈಗ ಇರುವುದು ಇವರು ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಇವರೊಂದಿಗಿನ ದ್ವಂದ್ವ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಅವರೂ ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಕಲಾವಿದ ಯಾರೇ ಅಗಲಿ, ಆತನ ಮಾತುಗರಿಕೆಯೋ ಕುಣಿತವೋ ಭಾವಾಭಿನಯವೋ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಯೋ ಯಾವುದೇ ಆಗಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಮಯಾವಕಾಶವನ್ನು ರಂಗದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲೂ ರಾಗ ತಾಳ ಶುದ್ದಿಯ ಜತೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರ ಇವರ ಗುಣ. ಯಾವುದೇ ಪದವಾದರೂ ಇದರ ಅಂತರಾರ್ಥವನ್ನು ಪಾಮರನೂ ಗುರುತಿಸುವಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರ. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ಪದವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಆನಂತರ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಕೊಟ್ಟು ಹಾಡುವ..ಏರುಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಶಬ್ದವನ್ನು ನುಂಗುವ ಭಾಗಾತಿಕೆ ಇವರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಕರಾರುವಾಕ್ ಉಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಇವರು ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಕಡತೋಕ ಶೈಲಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಇವರು ಇವರದ್ದೇ ಶೈಲಿಯನ್ನು ತೋರುವುದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ತೆಂಕು ಬಡಗು ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವರಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸೃಜನ ಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವರು.ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದು. ಇವರು ಕನ್ನಡ ,ತುಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನೆ ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗದ ಪದಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಇವರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಇವರಿಗೆ ಕರತಲಾಮಕ. ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲಿ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಇವರದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಇವರಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಧದ ಔದಾಸಿನ್ಯ ಇವರಲ್ಲಿದೆ ಅಂತ ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಬಹುಶಃ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡದ ಗುಣ ಅದಾಗಿರಬಹುದು.ಇಂದು ಯಾವುದೇ ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಟ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಲೇ ಸೆಳೆದು ಕೊಳ್ಳುವ ಇವರು ಒಬ್ಬ ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಹಸಿವನ್ನು ಇನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುವ ಇವರ ವಿನಮ್ರತೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಸದ್ಯ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಈ ವಾಮನ ಕಾಯ, ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೆವಾಮನ ರೂಪದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಅವತಾರ ಇನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತ ಭಾಗವತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಾಕಾರವಾಗ್ಳಲಿ ಎಂದೇ ಹಾರೈಕೆ

3 comments:

  1. bahukala nanpinalli uliyuvantaha karyakramada ondu tunuku

    http://www.youtube.com/watch?v=SjlAnbrQSHU

    ReplyDelete
  2. ಶ್ರೀಯುತ ರಘುರಾಮ ಹೊಳ್ಳರು ಕೆಲವೊಂದು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ .ಅದು ಅವರ ತಂದೆಯವರಾದ ಪುತ್ತಿಗೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಜೋಯಿಸರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಈ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಅಗರಿ ಶೈಲಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ ! ಏನಿದ್ದರೂ ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನ ಶೀಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟಿನ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯರಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಶುಭಹಾರೈಕೆಗಳು .

    ReplyDelete
  3. nice article about most talented artist. keep it up sir

    ReplyDelete