ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಛೇಡಿಸುವುದುಂಟು, "ಒಂದು ಕೋಣ ತನಗೂ ಆನೆಯಂತೆ ಎರಡು ಕೋಡು ಉಂಟು ಅಂತ ಆನೆಯಂತೆ ಮುಂದೆ ತಿವಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತಂತೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಹೋದನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು ಆನೆಯ ಕೋಡು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಉಂಟು ತನ್ನದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಉಂಟು. ಕರ್ಣಾ, ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿನ್ನ ಅವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ ಆದರೆ ಒಂದೂ ಇರಬೇಕಾದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ."
ಇನ್ನೊಂದು ಕೌರವನಾಗಿ ಭೀಷ್ಮನಲ್ಲಿ " ಭೀಮ ನನ್ನ ಬದ್ದ ವೈರಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಹಲಾವಿದೆ. ಭೀಮನಿಗೆ ವಿಷ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ವಿಷ ಹಾಕಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಪಶ್ಛಾತ್ತಾಪವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಾಕಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಆಯ್ತೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮಾತ್ರ"
" ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬೇಕೋ, ಅವನು ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಅದು ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ನಾನು ಇಂದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ದೇವರನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಾಂಡವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಈಗ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಮಕ್ಕಳು. ಹೇಳಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ? ಇನ್ನು ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ನಾನು ಜೂಜಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಆ ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜನ ಮಾಡಿ ಜೂಜಾಡುವುದು. ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ಉಂಟು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹವಿದ್ದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಆಟ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎಂತಹವನೇ ಆಗಲಿ ಹತ್ತು ಸಲ ಸೋಲುವಾಗ ಒಂದು ಸಲ ಗೆದ್ದು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. "
ನಮಗೆ ತಾಪತ್ರಯ ಇರುವುದು ಮೂರೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ನನಗೆ ಸಾವಿರ ತಾಪತ್ರಯ ಮಾರಾಯರೆ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಮೂರು ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಸಾವಿರ ಮಾಡಿ ಅದರೆ ಮುಳುಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಂಸ ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವ. ವಸುದೇವ ದೇವಕಿಯರನ್ನು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿದ. ನಾನಾದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆ. ಎಂಟನೆಯ ಮಗು ಬಿಡಿ ಒಂದನೆಯ ಮಗು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಸ ಒಳ್ಳೆಯವನಾದುದರಿಂದ ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ.
ಕೃಷ್ಣ ಅನುಗ್ರಹ ಇದ್ದುಕೊಂಡೆ ಅವರು ಇದ್ದದ್ದು ಎಲ್ಲಿ? ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ . ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಹಂಸತೂಲಿಕಾ ತಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೇನೆ. ಏಳು ಹಾಸಿಗೆಯ ಅಡೀಗೆ ಒಂದು ಮುಳ್ಳು ಇದ್ರೆ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದಾಗ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಹಾಸಿಗೆ. ಅವರು ರಾಜನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ. ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ವಿರಾಟನಗರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುವವನ ಹಣೆಬರಹ ನೋಡಬಾರದ. ಕಂಕ ಸನ್ಯಾಸಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಭೀಮ ಹೇಳಬಾರದು, ಇನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಅವನು ಯಾವಾಗ ನಾಟ್ಯ ಕಲಿತದ್ದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಕುಲ ಸಹದೇವರು, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡ್ಡಿ ಆಚೆ ಈಚೆ ಎತ್ತಿ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋ ನಾವು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಕ್ಕಳು. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನು ಕುದುರೆಯ ಮೈ ತಿಕ್ಕಿದ್ದು. ನಾನು ಅರಸನಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಸತ್ತರೂ ನಾನು ರಾಜನಾಗಿಯೇ ಸಾಯ್ತೇನೆ. ನಾನು ಸತ್ತರೆ ಇದು ರಾಜನ ಹೆಣ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ ಹೊರತು ರಾಜ ಹೆಣ ಅಂತ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಧರ್ಮ ರಾಯ ಯಾವಾಗ ರಾಜನಾಗುವುದು? ಪ್ರಾಯ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಕಡಲೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಜಗಿಲಿಕ್ಕೆ ಹಲ್ಲು ಇಲ್ಲ. ಧರ್ಮರಾಯನ ಅವಸ್ಥೆ ಅದು.
ಈ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಶೈಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಹೇಳಬಹುದು ಇದರ ಕರ್ತೃ ಯಾರು ಎಂದು. ಸದಾ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರ್ಥಧಾರಿ ಶ್ರೀ ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿಯವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ತುಣುಕುಗಳು ಇದು. ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಸದಾ ಪೆದಂಬು ಪಾತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅವರು ಮೈದುಂಬಿ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೋಷಿಯವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆ ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿ ಸರಳವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪಾಮರನಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯಾದರೂ ಅದರ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೂ ಕಷ್ಟ. ಅಷ್ಟೂ ಗೂಢಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆ ಕೇಳುವಾಗ ನಾವು ಅರ್ಥ ಹೇಳಿಬಿಡಬಹುದೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಾಯಕ ಜೇಸುದಾಸ್ ಹಾಡು ಹೇಳುವಂತೆ, ಎಷ್ಟು ಸುಲಭ ನಾವೂ ಹಾಡಬಹುದೇನೋ...ಆದರೆ ಹಾಡುವಾಗಲೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು ಇದು ನಾವು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಸಂಕ ಅಲ್ಲ ಎಂದು. ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟ.
ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರೇ ತುಂಬಿರುವಾಗ ಯುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಜೋಷಿಗಳು. ಇವರೂ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರೆ, ಆದರೆ ಆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿಇಲ್ಲ. ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೆ ಇವರ ವಿದ್ವತ್ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸರಳ ಇಳಿದು ಹೋದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಾ ವಿಪುಲ ಅರ್ಥವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದರೂ ಆ ಪಾತ್ರದ ಅರ್ಥ ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸರಿ. ಇದು ಜೋಷಿಯವರ ಶೈಲಿ. ಶೇಣಿ ಸಾಮಗ ಪೆರ್ಲ ತೆಕ್ಕಟ್ಟೆ ಹೀಗೆ ಘಟಾನುಗಟಿಗಳ ಜತೆಗಿನ ಇವರ ತಿಕ್ಕಾಟ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ. ಹಲವು ಸಲ ಶೇಣಿ ಸಾಮಗರ ಅರ್ಥ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿವಾದಿಯಾಗಿ ಇವರು ಇದ್ದರೆ ಅವರ ಅರ್ಥ ಇವರಿಂದ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು. ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಸೇರುತ್ತ ಇದ್ದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಸಿಕ ಅದನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ ಮೈ ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಜೋಷಿಯವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಸರಳೀಕೃತ ಗೊಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿ ಶೇಣಿ ಸಾಮಗರ ಅನುಕರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಜೋಷಿಯವರ ಅನುಕರಣೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾವಾತ್ಮಕತೆ ತುತ್ತ ತುದಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತೀರಾ ಸರಳವಾಗಿ ಧರೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ಇವರನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ ಅರ್ಥಧಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು.
ಸ್ವತಃ ರಸಿಕತನದ ಜೋಷಿಯವರು ನವರಸ ಭರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದವರು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಬಾಹುಳ್ಯ ಕೇವಲ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ,ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರವಚನ ಕೊಡಬಲ್ಲರು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಇವರ ಭಾಷಣ ಕೇಳಿ ಬೆರಗಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಜ್ಞಾನ ತಲೆಯ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಿತುಕೊಂಡಿದೆ ? ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗಾದರು ವಿವರಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಂಡು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶಬ್ದ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕು ಇವರು ತಾಸು ಹೊತ್ತು ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲರು. ಅರೇ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಚಾರ ಇದೇಯಾ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಬೇಕು. ಆ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ಹುಂಬ ಬಡಾಯಿ ಹೊಗಳಿಕೆ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಹಾಗಾಗಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸನ್ಮಾನ ಅಭಿನಂದನೆಯಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದನಾ ಭಾಷಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಜೋಷಿಯವರಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೇರೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ. ಇವರು ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಕುತೂಹಲ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಮಯ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಡುವೆ ಸಂಘಟಕನ ಒದ್ದಾಟ ಹಲವು ಸಲ ಹೇಳ ತೀರದು. ಮತ್ತೆ ಯಾರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕಟ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಆತನಿಗೆ ಧರ್ಮ ಸಂಕಟವಾಗಬೇಕು. ಆದರೂ ಕೇಳುಗ ಮಾತ್ರ ಇವರ ಭಾಷಣ ತನ್ಮಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಕ್ಷಾಗನದಲ್ಲಿ ಸಭಾಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಭಾಷಣವಿದ್ದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಚಹ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಇವರು ಮೈಕ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತರೆ ಚಹದ ಸಮಯ ಮತ್ತೆ ದೂರ ಹೊಗುತ್ತದೆ.
ಜೋಷಿಯವರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಒಡನಾಟ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಹಿರಿಮೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವಾಗಲೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಇವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಹೋದದ್ದೂ ಇದ್ದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವರ ಸ್ನೇಹದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಿರಿಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅಷ್ಟು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಪಾತಾಳ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಬಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ನಾನು ಸಂಕೋಚದ ಮುದ್ದೆಯಾದೆ. ಎಲ್ಲಿಯ ಜೋಷಿಯವರು ಎಲ್ಲಿಯ ಭಟ್ಟರು ಅವರ ನಡುವೆ ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯವ? ಆದರೆ ಜೋಷಿಯವರ ಸರಳತೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಬಾರಿ ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ನನಗೆ ಖುದ್ದು ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದರು. ನಾನು ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದರು. ತಾಸುಗಟ್ಟಲೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಾಲು ಹೋದಿಸಿ ಸ್ಮರಣಿಕೆ ನೀಡಿ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಶಾಲಿನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿ ಹೋಗದೇ ಇದ್ದದ್ದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಆ ಘಳಿಗೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆ.
ನನ್ನ ಯಕ್ಷಚಿಂತನ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೇರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅವರ ಹೃದಯವಂತಿಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆ ಕಂಡವರಲ್ಲು ಇವರು ಸಲುಗೆಯಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸಬಲ್ಲರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ನಮಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಶೈಲಿ. ಆತ್ಮೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಯಾವಾಗಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾವ ಯಾವುದೇ ಇದ್ದರು ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ತಟ್ಟೇ ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಹಲವು ಕಲಾವಿದದರ ಸನ್ಮಾನವಾಗುವಾಗ ಬಲಿಪ್ಪರು ಶೇಣಿ ಸಾಮಗ ಪೆರ್ಲ ಪದ್ಯಾಣ ಇವರೆಲ್ಲ ಸನ್ಮಾನವಾಗುವಾಗ ಇವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಭಾಷಣ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಿತ್ರ ಕಜೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಟ್ಟರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪ್ಪರ ಐದು ದಿನದ ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗಲೂ ಬಹಳ ಬಂದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರ ಅಭಿನಂದನ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಇದೀಗ ನಾವೇ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಅವಾಕಾಶ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಸಾಲುಗಳು ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಅತಿಶಯವಲ್ಲ. ಅದೆಲ್ಲವೂ ಸೂಕ್ತ.
ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿಯವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಇವರ ವೇಷವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆಗೂ ಒಂದು ಆಢಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಂಗೀಕಾರ ಜೋಷಿಯವರ ಮುಖಾಂತರ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಇವರು ಭಾಜನರಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಸಂತಸ ತಂದಿದೆ. ಇದು ಎಂದೋ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಇದೀಗ ತಡವಾಗಿಯಾದರೂ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಮೌಲ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಆತ್ಮೀಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮಾಳ ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿಯವರೆ, ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.
