ಜನಪ ಮತ್ಸ್ಯೇಶ್ವರನ ...ಎಂಬ ಅಂದಿನ ಒಡ್ಡೋಲಗದ ಪದಕ್ಕೆ ಕೀಚಕನೆಂಬ ದುರುಳನ ಪಾತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹದವಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಕೀಚಕನನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ ಸೂರಿಕುಮೇರಿ ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರ ಆ ದುರುಳ ಕೀಚಕನ ಪಾತ್ರ ಮೂಡಿಬಂದ ಬಗೆ ಯನ್ನು ಈ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಪಾತ್ರ ಯಾವುದಾದರೂ ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ತಿಳಿಸಿದರೂ ಸಾಕು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತಮ ತಳಪಾಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಮರ್ಥರು ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರು.ಕೀಚಕನೆಂಬ ವಿಲಕ್ಷಣ ದುಷ್ಟ ಪಾತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವರೊಬ್ಬರು ಈ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಸಹಜ ಸೌಮ್ಯತೆ ನುಸುಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ ಕ್ರೌರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರಂಥವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಅಂದಿನ ಕೀಚಕನನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಸೂರಿಕುಮೇರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲೇಬೇಕು.ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಾಗ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ವ್ಯಕಿಯೇ ಇದು? ಅಚ್ಚರಿಯಾಗದೆ ಇರದು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಆತ್ಮ ಕಥೆಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವಾದ ಯಕ್ಷೋಪಾಸನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವೊಂದು ಬಂದಾಗ, ಅದನ್ನು ಓದಿ, ಈ ಧೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ದ್ಯೋತಕವೆಂಬಂತಿರುವ ಭಟ್ಟರ ಬಗ್ಗೆ , ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅವರ ಮಾದರೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗಿದರೆ ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಡೆ ನುಡಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆವಾಗ ಉಂಟಾದ ಮಾನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಯ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಒಂದು ಸಲ ತೆರೆದಿಟ್ಟರೆ ಹೇಗೆ?
ಇಂದು ಗೋವಿಂದಣ್ಣನನ್ನು ಅರಿಯದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಮೊನಚಾದ ಸ್ವರಭಾರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಬಹಳ ಸೌಮ್ಯತೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಶ್ವೇತ ವರ್ಣದ ಶ್ವೇತ ಮನಸ್ಸಿನ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿಸಿದರೆ ಸಮೀಪದ ಬಂಧುವೆಂಬ ಭಾವ ಸ್ಪುರಿಸಿದರೆ ಚಕಿತರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮೊನ್ನೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ... ವೇಣೂರಿನ ಮನೆಯಂಗಳದ ತಾಳ ಮದ್ದಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬೇಟಿಯಾದೆ. ಕಂಡಾಗ ದೂರದಿಂದಲೇ ಅದೇ ಮುಗುಳು ನಗೆಯ ಸ್ವಾಗತ. ಬಳಿಗೆ ಹೋದರೆ ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುವ ಸೌಮ್ಯ ಸಂಭಾಷಣೆ. ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬಡಿದೆಬ್ಭಿಸುವ ಮೊನಚಾದ ಸ್ವರಭಾರದ ಮಾತುಗಳು ಇವರದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಪ್ರತೀ ಬಾರಿ ಮಾತಾಡಿಸಿದಾಗ ಆಗುವುದುಂಟು. ಅಂದು ಕೂಡ ಘರ್ಜಿಸಿದ ಕೀಚಕನ ಪಾತ್ರ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಎಂತಹ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಕಲಾವಿದ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೂ ಒಂದಿದೆ. ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಕಲಾವಿದರು ಈ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವರಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನ ಹಾಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೂ ಶುಭ್ರ ನಡೆಯವರು ತೀರಾ ವಿರಳ. ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕು ತುಂಬ ದುರ್ಭರದ ನಡುವೆಯೂ ತೀರ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ತಾನು ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಯುವ ಕಲಾವಿದರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಇವರ ಈ ಶುಭ್ರ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ದುರ್ವ್ಯಸನವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರಾದ ಇವರ ಜೀವನ ಆದರ್ಶವಾಗಬೇಕು.
ತಾಳ ಮದ್ದಲೆಯ ನಡುವೆ ಬಿಡುವಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ತಾಂಬೂಲ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸುತ್ತ ಎಲೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಕಂಡು ಹತ್ತಿರ ಹೋದೆ. ಆವರೆಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೋದೊಡನೆ ತಾಂಬೂಲ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನನ್ನತ್ತ ತಳ್ಳಿದರು. ನಾನು ಅಷ್ಟೆ , ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ಚಟ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಂತಹ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ರುಚಿ ಸವಿಯುವ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಲೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚುತ್ತಾ ಸಹಜವಾದ ಮಾತುಗಳು. ಆತ್ಮಿಯತೆಯ ಮಾತುಗಳು, ಹೃದಯದ ಬಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯ ಭಾವನೆಯ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಧುರ ಮಾತುಗಳು. “ ಅಮ್ಮ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ .. ?” ಮುಂತಾದ ನಿತ್ಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಂತೆ ನಿತ್ಯ ನೂತನ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಹಳೆಯದಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದಿನಕ್ಕೆ ಅದು ಹೊಸ ಪ್ರಸಂಗ!!! ಹಾಗೆ ಇವರ ಮಾತುಗಳು.
ನಮ್ಮ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಿತ್ರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಜಿ. ಬಿ. ( G.B.) ಎಂದು ಕರೆಸಲ್ಪಡುವ ಇವರ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಹಜ ಅಭಿಮಾನ ಹೇಗೋ ಹಾಗೇ ಈ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ. (ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ತೀರ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಮಾತು ಹೇಳ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ G.B. ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರದ ಕಿರು ಹೆಸರು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಾನ್ವಿತವೋ ಅಷ್ಟೇ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಪದ ಅದರ ವಿಲೋಮ B.G.ಎಂಬುದು. ಒಂದು ಪರ್ವತವಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಪಾತದಿಂದಲೂ ಕೇಳಗೆ ಏನಾದರು ಇದ್ದರೆ ಅದು. ಹಾಗಾಗಿ ಅತಿ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮೋಳಗೆ G.B. ಎಂಬ ಪದ ಉಚ್ಚಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಅಪ್ರಸ್ತುತ.)
ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆನಲ್ಲ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮ್ಮಿಲನದ ಹದವಾದ ಮಿಶ್ರಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಮೂರು ಜನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು...ಬಲಿಪ ಕೋಳ್ಯೂರು ಸೂರಿಕುಮೇರಿ ಎಲ್ಲ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಬಲಿಪ್ಪರನ್ನು ಸಲುಗೆಯಿಂದ ಛೇಡಿಸುತ್ತಾ .. ಅವರ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಏರಿಸುತ್ತಾ ಕೆಣಕುತ್ತ ಸಾಗಿದ ಗೋವಿಂದಣ್ನನ ಕೀಚಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿದ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ಇರುವಂತೆ ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದರು. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನಾಗಲೇ ಹೊರಟು ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಕೋಳ್ಯೂರು ಮತ್ತು ಬಲಿಪ್ಪ ರ ಅರ್ಥ ಪದ ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡದ್ದು ಮೊದಲು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗಲೆ ಇಲ್ಲ. ಹೊರಗೆಲ್ಲ ಕತ್ತಲು ಹಬ್ಬಿದಾಗಲೇ ತಿಳಿದದ್ದು ಸಮಯ ಮೀರಿ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು.
ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಭವಿದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಹೊರಡುವವನಿದ್ದೆ. ಅತೀವ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿದ್ದು ಈ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನ ಸನ್ನೆಯಿಂದ. ಏಕೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು? ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚು ವೇಳೆ ಕಾಯ್ದಿಡುವಷ್ಟು ವೇಳೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಮನೆಯೊಳಗಿಂದ ಕೈ ಚೀಲದೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಚೀಲದಿಂದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೈಗಿರಿಸಿದರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ತಾರಾನಾಥ ಬಲ್ಯಾಯ ಇವರು ಬರೆದ ಕಬ್ಬಿನ ಕೋಲು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು. ಸರಿಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವೇಳೆ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯ. ಪುಸ್ತಕದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಕೈಗಿರಿಸಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಚೀಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಗೋವಿಂದಣ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಬರುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವಾಗ .ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಚಲನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭಾವ ಗೋಚರಿಸಿ, ಅಬ್ಬಾ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಇವರ ಚಲನ ಶೀಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಯನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡೆ. ರಂಗದಿಂದ ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ಇವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರಂತೆ “ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ” . ಈ ಗ್ರಂಥ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸುವ ಸರ್ವಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವರು ಗೋವಿಂದಣ್ಣ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವುದು ಸಹಜವೇ ಅಗಿದೆ.
ಹಾಗಾಗಿ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ ಇಂದು ಕೇವಲ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಲ್ಲ್ಲ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಪನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅತೀ ವಿರಳ
